Συνέντευξη με τον Kristof Tuts

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

Με αυτή την συνέντευξη ευελπιστώ να εγκαινιάσω μια σειρά συναντήσεων με κάποια μέλη της Retro Scene, πολύ ενεργά και με μεγάλη προσφορά στους τομείς που ειδικεύονται.
Ο χώρος μας θα είναι εδώ, στο φιλόξενο iamretro.gr που προσφέρει καλή παρέα και θαυμάσιο εικονικό καφέ !

Ξεκινώ λοιπόν, προσφέροντας την πρώτη κούπα στον φίλο μου Kristof Tuts ! 😀

Μιλήσαμε αρκετά, για περίπου μιάμιση ώρα, συζητώντας την μέχρι τώρα πορεία του αλλά και τους μελλοντικούς στόχους του για τον αγαπημένο μας Vectrex.
Πρόκειται για έναν πολύ ταλαντούχο προγραμματιστή που μας έχει δώσει πραγματικά διαμάντια, άκρως επαγγελματικές δουλειές που ίσως αν κυκλοφορούσαν ταυτόχρονα με την κονσόλα, η πορεία της θα ήταν σαφώς διαφορετικότερη από εκείνη που έχει καταγράψει η ιστορία.
Γνωριστήκαμε γύρω στο 1998-1999, όταν “έστηνα” την δική μου ιστοσελίδα αφιερωμένη στο EXERION, προσπαθώντας να συγκεντρώσω όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες γι αυτό. Βρήκα σε μια γωνιά του – τότε – διαδικτύου ή ανατρέχοντας στα newsgroups, δεν θυμάμαι καλά, ότι είχε αποπειραθεί να μεταφέρει το παιχνίδι στον Vectrex
VectrexEXERION…δεν ήθελα τίποτα περισσότερο για να του στείλω το πρώτο e-mail, ζητώντας λεπτομέρειες, προσπαθώντας να αλλιεύσω πληροφορίες.
Με την πρώτη του απάντηση κατάλαβα για το τι άνθρωπο πρόκειται…γίναμε φίλοι και μέχρι τώρα ανταλλάσσουμε e-mails, ενώ προσπαθώ να τον βοηθήσω – με τις δικές μου, ερασιτεχνικές δυνάμεις – στο beta testing και ότι άλλο “καλλιτεχνικό” φανταστείτε !

VECTREXIANS ένας εκπληκτικός κλώνος του πρωτοποριακού GALAXIANS.

VECTOR PILOT μια πιστή μεταφορά του TIME PILOT της Konami, με διανυσματικά γραφικά.

Δεν θα γράψω άλλα για αυτά, έχω ήδη αναφερθεί στο παρελθόν και όποιος ανατρέξει σε πηγές στο διαδίκτυο θα ανακαλύψει αυτοπροσώπως τον λόγο που θεωρούνται δυο από τις καλύτερες μεταφορές, δυο από τα καλύτερα παιχνίδια για την συγκεκριμένη κονσόλα.

Η ιστοσελίδα του Kristof είναι : http://www.kristofsnewvectrexgames.comli.com/

Η διαδικασία της απομαγνητοφώνησης (Ο Kristof μου έστειλε τις απαντήσεις του σε ηχητικό αρχείο) και της μετάφρασης ήταν αρκετα επίπονη, αλλά νομίζω ότι άξιζε τον κόπο.

Μπορείτε να απολαύσετε ολόκληρη την πρωτότυπη συνέντευξη στα Αγγλικά  εδώ

Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τους φίλους μου εδώ στο iamretro.gr και ειδικότερα τους dR_wHO, nicked και nkary για την υπομονή, βοήθεια και φιλοξενία τους.

Ας μπούμε όμως στο “ψητό” και ας αφήσουμε τον δημιουργό τους να μας μιλήσει…

 


 

– Καλησπέρα Γιώργο. Εδώ Kristof από Βέλγιο !

– Καλώς όρισες Kristof !

– Ευχαριστώ για το καλωσόρισμα !

– Είμαστε όλοι πολύ χαρούμενοι που σε έχουμε εδώ στο iamretro.gr. Ευχαριστούμε για τον χρόνο που μας διέθεσες γι αυτήν εδώ τη συνέντευξη !

– Κανένα πρόβλημα Γιώργο. Προσπάθησα και βρήκα λίγο χρόνο. Ο χρόνος είναι πολύτιμος για όλους μας, γι αυτό θα σε παρακαλούσα να με συγχωρέσεις για την καθυστέρηση.

– Ας αρχίσουμε με λίγες λεπτομέρειες σχετικές με την εμπειρία σου ως παίκτης και ως τυχερός ιδιοκτήτης ενός Vectrex. Πότε ακριβώς αγόρασες την πρώτη σου κονσόλα Vectrex ; Με ποια παιχνίδια ; Ποιοι ήταν οι αγαπημένοι σου τίτλοι ;

– Λοιπόν είναι μεγάλη ιστορία. Μου πήρε αρκετό καιρό μέχρι να αποκτήσω την πρώτη μου κονσόλα. Η γνωριμία μου με το Vectrex έγινε το 1982, μέσα σε ένα τοπικό κατάστημα παιχνιδιών. Στάθηκα μπροστά σε ένα διαφημιστικό stand, εκείνο που είχε σφαιρικό σχήμα σαν μπάλα και αμέσως μαγνητίστηκα από τα όμορφα γραφικά του Minestorm.

bubbleΗ σφαιρικού σχήματος διαφημιστική καμπίνα του Vectrex

Ήταν απόλαυση να παρατηρώ τα διανυσματικά γραφικά του παιχνιδιού κάτω από τo μπλε, πλαστικό, διάφανο φύλο (overlay). Όλη αυτή η μαγεία που προκαλούσε η διέγερση του φωσφόρου της οθόνης με εντυπωσίασε αλλά δυστυχώς δεν μπορούσα να διαθέσω τα χρήματα για να το αγοράσω. Είχα έναν φίλο, λίγα χρόνια αργότερα που οι γονείς του δεν του χαλούσαν χατίρι και είχε έναν Vectrex σπίτι του. Μαζί του περνούσα αρκετό καιρό παίζοντας παιχνίδια όπως τα Armor Attack, Minestorm, Rip Off… Το πρώτο από τα αγαπημένα μου ήταν το Star Castle γιατί ήταν άρτιο και σωστά δομημένο και το δεύτερο ήταν το Armor Attack.

Star-CastleΤο εξώφυλλο της συσκευασίας του Star Castle

Αργότερα, στην αρχή της δεκαετίας του ’90, όταν ήμουν σπουδαστής βρήκα ένα Vectrex σε ένα υπαίθριο παζάρι. Σπούδαζα και ασχολούμουν με τα ηλεκτρονικά στο λύκειο και ήμουν παθιασμένος με τον προγραμματισμό microcontrollers. Αμέσως άνοιξα το Vectrex και διαπίστωσα ότι ο επεξεργαστής στην καρδιά του ήταν ο Motorola 6809.

vectrex cpu_insideΗ μητρική πλακέτα του Vectrex με τον επεξεργαστή Motorola 6809

Αυτό ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη γιατί είχα δουλέψει με αυτόν τον επεξεργαστή νωρίτερα, στο σχολείο. Αμέσως σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να ξεκινήσω τον προγραμματισμό στην κονσόλα.

– Είχες στην κατοχή σου κάποιο άλλο home micro αυτή την περίοδο ; (Commodore, Sinclair, Amstrad, Atari…)

– Όχι. Δυστυχώς, όχι. Τίποτα. Δεν είχα τα χρήματα για τέτοιες αγορές αλλά πάντα είχα φίλους που διέθεταν κάποιο μηχάνημα στο σπίτι. Κάποιοι είχαν Vectrex, άλλοι Atari 2600 ή Commodore 64. Περνούσα αρκετό από τον χρόνο μου μαζί τους και με τα μηχανήματα τους, αλλά φυσικά εκείνα τα χρόνια, γύρω στα μέσα των ’80ς δεν είχα καμία επαφή με τον προγραμματισμό τους. Η ενασχόληση μου γινόταν αποκλειστικά με το hardware μέρος των ηλεκτρονικών.

– Έχεις ασχοληθεί με τον προγραμματισμό demo(ς) ή παιχνιδιών σε άλλα 8bit ή 16bit συστήματα ;

– Όχι. Η κονσόλα Vectrex, είναι το μόνο σύστημα που δουλεύω. Έχω βέβαια κάποια σχέδια για την SEGA Genesis (Megadrive), αλλά αυτά αφορούν το μακρινό μέλλον όχι το σήμερα.

– Σου αρέσουν τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που παίζαμε στις αίθουσες (arcades) ; Ανήκεις στην κατηγορία των retro gamers ;

– Φυσικά ! Αγαπώ πραγματικά τα χρυσά χρόνια των arcades, εννοώ τις δεκαετίες των ’70ς και ’80ς. Τα αγαπώ πραγματικά ! Τα βίωσα “στο πετσί μου” και κέρδισα κάθε δυνατή εμπειρία αυτής της χρονικής περιόδου ! Σήμερα έχουμε βέβαια τον εξομοιωτή MAME, έχω και μια συλλογή από αυθεντικές πλακέτες και ειλικρινά όταν αποφασίζω να παίξω ένα παιχνίδι, αυτό θα είναι εκείνων των χρόνων. Ενδεικτικά αναφέρω τα Moon Patrol, Gyruss, 1944, Gaplus (ένα από τα αγαπημένα μου), Ghost ‘N Goblins…
Διαθέτω επίσης μια αυθεντική καμπίνα Mortal Kombat I που ας μην ξεχνάμε ότι μεσουρανούσε στις αίθουσες το 1992. Το αγόρασα λίγα χρόνια αργότερα το 1994 ή 1995, νομίζω. Έπρεπε να πάρω το arcade original, γιατί δεν με ικανοποιούσαν οι μεταφορές του στις παιχνιδοκονσόλες όπως του SEGA megadrive ή του Super Nintendo. Ήθελα την πραγματική arcade εμπειρία.
Αξίζει να αναφέρω ότι η καμπίνα μου λειτουργεί ως τα σήμερα και αποτελεί μια αγορά που δεν έχω μετανιώσει ποτέ !

– Συλλέγεις κονσόλες ή άλλες arcade πλακέτες ? Ποια είναι τα αγαπημένα σου συστήματα ;

– Παρόλο που δεν θεωρώ τον εαυτό μου συλλέκτη, έχω κάποιες κονσόλες και πλακέτες. Ας αρχίσω με τα arcades. Όπως ανέφερα, είμαι ιδιοκτήτης ενός Mortal Kombat I σε πάρα πολύ καλή κατάσταση. Με τα χρόνια, έφτιαξα και ένα MAME PC που επίσης τοποθέτησα μέσα στην καμπίνα και τώρα μπορώ να επιλέγω μεταξύ του αυθεντικού και του εξομοιωμένου. Παλιότερα, στα ’90ς έφτιαξα ακόμα ένα καμπινάκι που εσωτερικά έχει ένα SEGA Genesis και ένα SONY Playstation. Αυτά είναι όλα μου τα υπάρχοντα ! Μπορείς να πεις ότι το original, πρώτο Playstation είναι η πιο πρόσφατη κονσόλα που διαθέτω ! Ο μοναχογιός μου έχει ένα Nintendo 3DS και το χαίρεται πολύ όταν παίζει. Προσωπικά, όπως σου έχω αναφέρει δεν με τραβά αυτό το είδος των παιχνιδιών. Εγώ είμαι προσηλωμένος στα ’80ς. Φυσικά διαθέτω επίσης και 4 κονσόλες Vectrex !

– Ποιο είναι εκείνο το μαγικό χαρακτηριστικό στο Vectrex που σε ενθαρρύνει ( ή σε ενθάρρυνε) να γράφεις παιχνίδια για αυτήν την κονσόλα ;

– Η μαγεία βρίσκεται στο hardware. Όλα αυτά τα διανυσματικά γραφικά, η οθόνη καθοδικού σωλήνα, ο φώσφορος που ζωντανεύει. Είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπεις ότι αυτό που μόλις έχεις γράψει σε assembly μερικά λεπτά νωρίτερα, ζωντανεύει επί της οθόνης ! Βλέπεις κάτι να κινείται, να παίρνει ζωή. Μπορεί να είναι μια κουκίδα, ένα πολύγωνο ή κάτι άλλο. Ειδικά όταν έχεις μπροστά την χρωματιστή διαφάνεια όλη η εικόνα αποκτά ξεχωριστή ομορφιά. Η υπερυψηλή ανάλυση με όλα αυτά τα εξαιρετικά και ευδιάκριτα γραφικά, δημιουργεί μια πολύ ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, …είναι τόσο όμορφα !
Το δεύτερο στοιχείο που με έλκει στο Vectrex, είναι ο επεξεργαστής του. Μου αρέσει να γράφω σε γλώσσα assembly, ειδικά για τους επεξεργαστές της Motorola. O 6809 πιστεύω ότι είναι ένας από τους καλύτερους επεξεργαστές που έχουν κατασκευαστεί ποτέ. Είναι τόσο απλό να γράφεις assembly γι αυτόν. Δεν χρειάζεται καν να γνωρίζεις την γλώσσα C. Γράφεις κατευθείαν σε κώδικα μηχανής (αυτό ακριβώς κάνω και στην εργασία μου), χωρίς κανένα εμπόδιο με τρόπο πολύ βατό και ομαλό. Μου αρέσει να ζορίζω το Vectrex στα όρια του. Να ανακαλύπτω τι περισσότερο μπορώ να πετύχω στο μηχάνημα. Μου αρέσει να βρίσκω γρηγορότερους τρόπους να σχεδιάζω όλο και περισσότερα διανυσματικά γραφικά στην οθόνη. Είναι ωραίο να απολαμβάνεις τα τελικά αποτελέσματα της εργασίας σου, αλλά αυτό απαιτεί βέβαια πολύ χρόνο και κόπο. Μπορώ να πω με απόλυτη σιγουριά ότι δαπανώ το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου μου σε διαδικασίες βελτιστοποίησης του κώδικα, προκειμένου να έχω όλα αυτά τα αλληλεπιδρόμενα κινούμενα γραφικά χωρίς το ενοχλητικό τρεμούλιασμα της οθόνης (flickering) και χωρίς καθυστερήσεις. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει ο προγραμματιστής στο Vectrex.

– Έχεις κάποια συγκεκριμένη χρονική σειρά που ολοκληρώνεις και κυκλοφορείς τα παιχνίδια που γράφεις ; Εάν μου απαντήσεις θετικά, μπορείς να μου εξηγήσεις τους λόγους ;

– Όχι. Δεν υπάρχει καμία χρονική αλληλουχία ή εξάρτηση.
Στην αρχή είχα πέσει με τα μούτρα και έγραφα ταυτόχρονα κώδικα για πολλά παιχνίδια. Αυτό με εξάντλησε, αφού δεν μπορούσα να τα ολοκληρώσω με τον τρόπο που ήθελα. Για παράδειγμα ξεκίνησα να γράφω την μεταφορά του Moon Patrol (Έκπληξη! Έκπληξη!)…Η πρώτη μου απόπειρα προγραμματισμού στο Vectrex ήταν το Moon Patrol, αλλά μιλάμε για μια τελείως διαφορετική έκδοση από αυτή που ετοιμάζω τώρα, από την beta version που σου έχω αποστείλει για δοκιμή. Νομίζω ότι με μια μικρή αναζήτηση, μπορείς να βρεις στο YouTube κάποια τμήματα μέσα σε videos που με δείχνουν να επιδεικνύω αυτές τις πρώτες μου προσπάθειες κάπου μέσα στο 1996. Μου είχε πάρει περίπου τρεις μήνες για να το προγραμματίσω, αλλά με κούρασε γρήγορα και ξεκίνησα να δουλεύω το Vectruss που ήταν επίσης πάρα πολύ δύσκολο.

Τα “πρώτα βήματα” … Ο Kristof με το Vectrex και τις arcade πλακέτες του. Διακρίνουμε τις πρώτες του προσπάθειες στα Vectruss (0:36) και Vector Patrol (1′:57”)

Με κούρασε και αυτό και έπιασα το Vectrexians, που αποτελεί τον γνωστό κλώνο των Galaxians. Εργάστηκα περίπου έναν χρόνο και μεταπήδησα στο Vector Pilot, που νομίζω ότι ήταν το μόνο που έφτασα τόσο κοντά στην ολοκλήρωση πριν πάθω ξανά αυτό που ονομάζουμε «φραγμό του συγγραφέα» (writer’s block). Όταν απηύδησα και με αυτό, ασχολήθηκα με το Vectrexians και είπα στον εαυτό μου : «Τώρα πρέπει να στρωθείς για να το ολοκληρώσεις !» και έτσι κι έγινε ! Ολοκλήρωσα το Vectrexians το 2007 και αμέσως ακολούθησε η κυκλοφορία του. Έκλεισα για πάντα αυτό το κεφάλαιο και ασχολήθηκα με το Vector Pilot που κι αυτό ολοκληρώθηκε και κυκλοφόρησε το 2011. Το επόμενο μου βήμα είναι η ολοκλήρωση του πρώτου μου παιχνιδιού που δεν είναι άλλο από το Vector Patrol. Με αυτό ασχολούμαι τα τελευταία 2,5 χρόνια. Έχω τελειώσει με τον επαναπρογραμματισμό του μεγαλύτερου μέρους της αρχικής μου έκδοσης εξετάζοντας και αναλύοντας το original arcade για να διαπιστώσω πια τμήματα του κώδικα χρήζουν αλλαγής. Είμαι πολύ ικανοποιημένος από το παιχνίδι. Νομίζω ότι έχω φτάσει σε ένα καλό επίπεδο. Ελπίζω οι παίκτες να το αγαπήσουν όπως έγινε και με τα δυο προηγούμενα παιχνίδια μου. Η ανατροφοδότηση που λαμβάνω από τους beta testers συμπεριλαμβανομένης και της δικής σου (και σε ευχαριστώ πολύ 🙂 ) είναι θετικότατη ! Ακόμα βέβαια έχω πολλά πράγματα να κάνω… Αυτή την περίοδο είμαι πολύ απασχολημένος με την δημιουργία animation σκηνών, με τον σχεδιασμό extra επιπέδων και εχθρών. Θα υπάρχουν και μυστικά που θα πρέπει ο παίκτης να ξεκλειδώσει ανάλογα με την πρόοδο του ! Υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν. Ελπίζω να το κυκλοφορήσω κάπου στα μισά του 2015.

– Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια ; Μήπως ακολουθεί το Vectorion ; 😉

– Πίστεψε με Γιώργο, είμαι κι εγώ λάτρης του EXERION !
Το σίγουρο είναι ότι θα κυκλοφορήσει πρώτα το Vector Patrol και μετά θα αρχίσω την εργασία στο Vectruss. Αυτά είναι τα σχέδια μου αλλά δεν υπόσχομαι και τίποτα. Μπορεί πάλι να κουραστώ και να πιάσω το Vectorion.
Είναι ένα πάρα πολύ ωραίο παιχνίδι βολών και μου ανασύρει πολλές μνήμες του παρελθόντος. Είναι και δική μου επιθυμία να το ολοκληρώσω κάποια στιγμή. Παρόλα αυτά είναι το μοναδικό στο οποίο έχω σημειώσει την μικρότερη πρόοδο μέχρι στιγμής. Οι πρώτες μου προσπάθειες έγιναν πίσω στο 1999, όταν είχα σχεδιάσει το σκάφος του παίκτη και την εικόνα ενός ιπτάμενου εχθρικού εισβολέα – πουλιού. Αυτά μπορεί κανείς να τα δει και στο στιγμιότυπο που έχω αναρτήσει στον ιστότοπο μου. Αυτά μόνο και τίποτα άλλο.

– Το Vectrexians είναι απίθανο !

– Σε ευχαριστώ πολύ !

– Το Vector Pilot είναι ακόμα ωραιότερο !

– Σε ευχαριστώ περισσότερο ! 🙂

Ο VectrexRoli επειδυκνύει τα δυο αριστουργήματα του Kristof… Vectrexians και Vector Pilot !

– Τι μπορούμε να περιμένουμε από εσένα στο μέλλον ;

– Χμμμ… δύσκολο να απαντήσω ! Ξόδεψα πάρα πολύ χρόνο με το Vector Pilot, για να το βελτιστοποιήσω, να το κάνω γρήγορο χωρίς τρέμουλο στην οθόνη. Επίσης πάρα πολύ χρόνο μου πήραν όλες οι ενδιάμεσες σκηνές animation. Θυμάμαι την χαρά που πήρα όταν το παιχνίδι τελείωσε, όχι μόνο για το πολύ όμορφο αποτέλεσμα του έργου μου αλλά και γιατί επιτέλους θα μπορούσα να ξεκουραστώ !

Τι μπορείτε να περιμένετε από εμένα μελλοντικά ; Γιώργο, πραγματικά δεν γνωρίζω αν θα μπορέσω να κρατήσω το ίδιο ποιοτικό επίπεδο όπως με τις προηγούμενες κυκλοφορίες μου, ιδιαίτερα με το Vector Pilot. Μεγαλώνω ηλικιακά και γίνομαι ανυπόμονος… αλλά και πάλι θα δούμε… ίσως χρειάζομαι μια περίοδο ξεκούρασης για να ξαναβρώ τον ενθουσιασμό μου και να ασχοληθώ με το ίδιο κέφι όπως στο Vector Pilot. Ήταν μια μακρά και επίπονη διαδικασία… Το να ολοκληρώσεις το παιχνίδι και να το βελτιώσεις σε όλα τα επίπεδα είναι το πιο κουραστικό κομμάτι της δουλειάς σου. Μπορείς να ολοκληρώσεις σχετικά γρήγορα την μηχανή του παιχνιδιού, τον πυρήνα του. Το να προσθέσεις τα επί μέρους στοιχεία που θα το κάνουν ελκυστικό, όπως όμορφη μουσική, ενδιάμεσες σκηνές animation, επιπλέον επίπεδα ή σκάφη… εεε, αυτό είναι μια διαφορετική διαδικασία. Σου τρώει πολύτιμο χρόνο και επιπλέον δεν σε αφήνει να τελειώσεις ποτέ. Δεν μπορώ να υποσχεθώ τίποτα, αλλά μπορώ να πω μόνο τούτο : «Πιστεύω ότι όλοι γνωρίζουν ότι καταβάλω το μέγιστο των δυνάμεων και δυνατοτήτων μου για να πετύχω το καλύτερο ποιοτικό αποτέλεσμα. Αυτό βέβαια αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι ο κόσμος δεν παραπονιέται για τα παιχνίδια μου. Θα προσπαθήσω να κρατήσω όσο μπορώ αυτό το επίπεδο και στις μελλοντικές μου κυκλοφορίες»

– Θεωρώ τον εαυτό μου τόσο παίκτη όσο και συλλέκτη retro arcade πλακετών. Έχω στην συλλογή μου αρκετά arcade παιχνίδια που γνωρίσαμε στις αίθουσες στα ‘80ς. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι μεταφορές των παιχνιδιών που έχεις κάνει στο Vectrex είναι σχεδόν πανομοιότυποι κλώνοι των πραγματικών. Πως το καταφέρνεις ; Με το να παίζεις το παιχνίδι ξανά και ξανά, προκειμένου να ανακαλύψεις τα μυστικά του ; Με τεχνικές reverse engineering ; Θα σε παρακαλούσα να μας αποκαλύψεις λίγα από τα μαγικά σου… 🙂

– Σίγουρα όσο αφορά το Vectrexians και το Vector Pilot δηλαδή και στα δυο παιχνίδια που έχω κυκλοφορήσει, δεν μπορώ να πω ότι χρησιμοποίησα τεχνικές reverse engineering. Η επανάληψη και το συνεχές παίξιμο ξανά και ξανά ήταν το μόνο που με βοήθησε. Οι πραγματικά φανατικοί παίκτες θα καταλάβουν τις διαφορές αλλά εγώ νομίζω ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι πολύ ικανοποιητικό.

Με το Vector Patrol οφείλω να παραδεχτώ ότι έριξα μερικές ματιές στον κώδικα της original arcade έκδοσης, ειδικά σε ότι αφορά τον έλεγχο της κίνησης των εχθρικών σκαφών και τα επιθετικά σχήματα (attack patterns). Πράγματι αυτό με βοήθησε στην πιστή μεταφορά του παιχνιδιού στο Vectrex. Ήθελα να διατηρήσω όσο περισσότερο μπορώ την αυθεντικότητα και νομίζω ότι το κατάφερα. Τα υπόλοιπα όπως οι ρουτίνες σχεδιασμού των διανυσματικών γραφικών, δεν ήταν δύσκολα να φτιαχτούν. Το μεγαλύτερο μέρος του κώδικα είναι αφιερωμένο στον σχεδιασμό των διανυσματικών λιστών (vector lists) αυτών των αντικειμένων. Στον σχεδιασμό και στα γραφικά δεν μπορείς να πάρεις ιδέες από πουθενά γιατί δουλεύεις στο Vectrex και αυτό απαιτεί εξειδικευμένη και αποκλειστική γνώση της κονσόλας. Παρόλα αυτά είναι χρήσιμο να ρίχνεις καμιά ματιά στον κώδικα του πραγματικού arcade παιχνιδιού. Γι αυτό χρησιμοποιώ την debugging έκδοση του MAME.

Τα περισσότερα arcade παιχνίδια εξάλλου της χρυσής εποχής των ‘80ς, έκαναν χρήση του Z80 επεξεργαστή. Συνεπώς θα πρέπει κανείς να γνωρίζει αρκετά καλά Z80 assembly για να κάνει σωστή μετάφραση / μεταφορά του κώδικα σε 6809 assembly, διαδικασία αρκετά χρονοβόρα. Έχω την εντύπωση ότι ακόμα και οι πλέον σκληροπυρηνικοί παίκτες του Moon Patrol, θα εκτιμήσουν την δουλεία που έριξα στο Vector Patrol.

– Θα επιμείνω στο θέμα λέγοντας ότι όλες οι κυκλοφορίες σου είναι πιστά αντίγραφα των πραγματικών arcades ! Πως μπορείς και πετυχαίνεις αυτήν την εξαιρετική πιστότητα ;

– Λοιπόν Γιώργο, παίρνει πολύ χρόνο. Πολύ χρόνο για να προγραμματίσω, πολύ χρόνο για να δοκιμάσω. Πολλές φορές κάνω κάτι και ξαναγυρνώ πίσω στο “σχεδιαστήριο”. Πολλές φορές αναπρογραμματίζω διάφορα όπως η βασική μηχανή του παιχνιδιού. Δεν μπορείς να πετύχεις τέλειο αποτέλεσμα με την πρώτη φορά. Πρέπει να ξαναγυρίσεις πίσω, να επανασχεδιάσεις και να δοκιμάσεις… ξανά και ξανά και μερικές φορές να ξαναρχίσεις από το μηδέν. Για παράδειγμα ο πυρήνας αυτής της έκδοσης του Vector Patrol, έχει σχεδιαστεί από το μηδέν και ουδεμία σχέση έχει με την αρχική έκδοση που είχα φτιάξει στο παρελθόν, το 1996. Μπορείς να πεις ότι αποτελεί ένα τελείως καινούργιο παιχνίδι. Παίρνει πραγματικά πολύ χρόνο για να πετύχεις όσο το δυνατό τελειότερο αποτέλεσμα, ένα παιχνίδι δηλαδή που θα είναι ευχάριστο και ελκυστικό στον τελικό χρήστη-παίκτη.

– Πόσο χρόνο αφιερώνεις στην ανάπτυξη και βελτιστοποίηση του κώδικα και πόσο στις δοκιμές ;

– Είμαι παντρεμένος άνθρωπος με παιδί και έχω μια κανονική εργασία. Όπως καταλαβαίνεις δεν υπάρχει και πολύς ελεύθερος χρόνος στη διάθεση μου. Φυσικά ήταν πολύ διαφορετικά πριν από 10 περίπου χρόνια. Μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι δούλευα το Vectrexians αλλά και το Vector Pilot για 2,3 ή ακόμα και 4 ώρες κάθε απόγευμα και για κάθε παιχνίδι ξεχωριστά. Τώρα μπορώ να πω ότι δουλεύω καθημερινά για περίπου 1 ώρα. Φυσικά 1 ώρα δεν είναι αρκετή, πίστεψε με δε μου φτάνει ούτε να προλάβω να δω που σταμάτησα την προηγούμενη. Για τα Σαββατοκύριακα ούτε λόγος να ασχοληθώ γιατί πάντα προκύπτει και κάτι. Νομίζω ότι μπορείς να με καταλάβεις πολύ καλά 😉

Vector Pilot and Vectrexians cartridges

Ο υπολογισμός του συνολικού χρόνου εργασίας που δαπανώ σε κάθε παιχνίδι είναι εξαιρετικά δύσκολος. Έχει να κάνει ακόμα και με την καμπύλη εκμάθησης, έτσι δεν είναι ; Ξεκίνησα το Vectrexians το 1999 και το τελείωσα δυο χρόνια αργότερα, αναφέρομαι στο κυρίως παιχνίδι. Ναι, το παραδέχομαι ότι είμαι πραγματικά πολύ αργός… Πρέπει να δώσω πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους άλλους δημιουργούς που ξεκινούν και τελειώνουν τα παιχνίδια τους μέσα σε λίγες εβδομάδες ή και μήνες. Εγώ πραγματικά το απολαμβάνω. Το να ολοκληρώσεις το παιχνίδι, να βελτιώσεις τα πάντα μέσα σε αυτό, να σχεδιάσεις όμορφα γραφικά ή να συνθέσεις ευχάριστη μουσική, παίρνει πολύ χρόνο. Με απασχολεί συνέχεια η σκέψη για το τι επιπλέον στοιχεία μπορώ να προσθέσω περισσότερο ώστε να ομορφύνω αυτό που βλέπει ο θεατής στο Vectrex. Με το Vector Pilot ξεκίνησα τον Μάιο του 2000 και τελείωσα τον βασικό πυρήνα μετά από ενάμισι χρόνο. Οι τρισδιάστατες animation σκηνές και η μουσική, μου πήραν δυόμισι χρόνια επιπλέον.

Με την ολοκλήρωση ενός βασικού τμήματος του κώδικα, ακολουθεί αμέσως η δοκιμή. Αμέσως μετά το γράψιμο θέλω να βλέπω το πρόγραμμα μου να παίρνει σάρκα και οστά στο Vectrex. Θέλω να βλέπω το αποτέλεσμα των όσων έγραψα και να εντοπίζω πιθανά λάθη και ατέλειες. Θέλω να σιγουρεύομαι ότι όλα λειτουργούν σωστά, ακριβώς όπως τα σχεδίασα. Η δοκιμή γίνεται παράλληλα με την συγγραφή. Το να γράφω και να δοκιμάζω μετράει ως ένα στον τελικό υπολογισμό του χρόνου μου.

– Πόσο εξαρτάσαι από τις αναφορές των beta testers ; Σε βοηθάν αποτελεσματικά ;

– Βέβαια, αλλά υπό προϋποθέσεις. Όταν το παιχνίδι βρίσκεται σε ένα στάδιο ολοκλήρωσης γύρω στο 80% με 90%, στέλνω το εκτελέσιμο (binary) αρχείο στους beta testers. Το να στείλω κάτι πριν αυτό το σημείο δεν έχει νόημα γιατί πολλά στοιχεία του παιχνιδιού μπορεί να αλλάξουν τελείως. Στέλνω το εκτελέσιμο αρχείο όταν πιστεύω ότι έχω τελειώσει με τις αλλαγές.

Όσο αφορά τις αναφορές τους τώρα… κάποιες φορές λαμβάνω αντικρουόμενες απόψεις πάνω σε συγκεκριμένα ζητήματα, η μια γνώμη αναιρεί κάποια άλλη κι έτσι πρέπει εγώ να πάρω την τελική απόφαση. Αδιαμφισβήτητα οι beta testers με την εμπειρία που διαθέτουν με βοηθάν πολύ και με προσφέρουν πολύτιμη ανατροφοδότηση.

– Ανακαλύπτεις πολλά λάθη (bugs) κατά τη διάρκεια του beta testing ;

– Όχι, βασικά όχι. Όλα τα σημαντικά λάθη παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης και δοκιμής του κώδικα από μένα τον ίδιο. Παρόλα αυτά κάποιες στιγμές, αυτό μπορεί να συμβεί. Εάν κάνω κάποια διόρθωση της τελευταίας στιγμής που μπορεί να προκαλέσει κατάρρευση του προγράμματος, οι αναφορές των beta testers είναι ζωτικής σημασίας. Πολλές φορές όταν δέχομαι μια γνώμη για κάποιο σημαντικό λάθος, προσπαθώ να το αναπαράγω ο ίδιος για να το αναλύσω καλύτερα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Εάν δεν μπορέσω να προχωρήσω στην αναπαραγωγή του λάθους, μου είναι εξαιρετικά δύσκολο να το εντοπίσω και να προβώ στη διόρθωση του.

– Παρόλο τον μεγάλο αριθμό κινούμενων εικόνων και γραφικών και της εξαιρετικής μουσικής υπόκρουσης, χαρακτηριστικά που καταναλώνουν ένα μεγάλο μέρος επεξεργαστικής ισχύος, το Vector Pilot χαρακτηρίζεται από φρενήρη ρυθμό…

– Σε ευχαριστώ πολύ ! 🙂

Το Vector Pilot σε σκοτεινό δωμάτιο !… από τον Vectrexmad

 – …τα πάντα ενεργούν και κινούνται ομαλά και με γρήγορο ρυθμό! Φαίνεται πως βρήκες την σωστή συνταγή για την βελτιστοποίηση του κώδικα, πες μας το μυστικό σου ψιθυριστά!

– Λοιπόν, στην πραγματικότητα το πρόβλημα είναι τεχνικό, αλλά πάντα υπάρχουν τρόποι/πιθανότητες να βελτιστοποιήσεις τον κώδικα με σκοπό την επίτευξη καλύτερης ταχύτητας φυσικά. Νομίζω πως υπάρχουν αρκετοί οδηγοί (Vectrex tutorials) , που είναι πολύ επεξηγηματικοί και αναλυτικοί σε ότι αφορά την βελτιστοποίηση κώδικα. Μπορώ να σου αναφέρω όμως μερικούς “χρυσούς” κανόνες για προγραμματισμό σε Vectrex

Πρέπει να έχεις γρήγορες διαδικασίες σχεδιασμού των αντικειμένων. Είναι σημαντικό, τα πάντα στην οθόνη να σχεδιάζονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αυτό το πετυχαίνεις μειώνοντας τον παράγοντα ‘κλίμακα’ (scale) στο ελάχιστο και αυξάνοντας τις συντεταγμένες των vector γραφικών στο μέγιστο. Αυτός είναι ο χρυσός κανόνας!

Αν θέλεις να σχεδιάσεις μια γραμμή 127 θέσεων (positions) από πάνω προς τα κάτω, θα μπορούσες για παράδειγμα να χρησιμοποιήσεις μια κεκλιμένη επιφάνεια (ramp) με τιμή 10, και μία κλίμακα (scale factor) 127 ή ακόμα και 255. Αυτό θα δουλέψει κανονικά. Η γραμμή θα σχεδιαστεί σωστά, αλλά η συγκεκριμένη μέθοδος είναι πολύ αργή. Θα ήταν πολύ πιο γρήγορο αν μπορούσες να αλλάξει την κλίμακα σε 12 ή 13 και να αυξήσεις την τιμή της κεκλιμένης επιφάνειας από 10 σε 127. 127 είναι η μέγιστη τιμή που μπορεί να πάρει ένα κεκλιμένο επίπεδο καθώς αυτό τροφοδοτείται στο DAC (Digital to Analog Converter) και έχει μόνο 8bit ανάλυση. Οπότε αυτό σημαίνει πως παίρνει τιμές από +127 έως -127. Αυτός είναι ο χρυσός κανόνας. Διατηρούμε τον παράγοντα ‘κλίμακα΄ όσο μικρότερη γίνεται και τις συντεταγμένες X και Y όσο μεγαλύτερες γίνεται.

Τι άλλο θα μπορούσες να κάνεις? Όταν θέλεις να σχεδιάσεις ένα αντικείμενο στην οθόνη, η ‘ακτίνα’ (beam) πρέπει πρώτα να μετακινηθεί στην θέση στην οποία θα σχεδιαστεί το αντικείμενο. Αυτή η λειτουργία ‘go to’, πράγματι σχεδιάζει μια γραμμή, στην οποία όμως η ‘τελεία’ (dot) είναι κενή και δεν σχεδιάζεται μέσα στην γραμμή. Είναι στην ουσία ένα ‘αόρατο’ σημείο που κινείται. Η συγκεκριμένη λειτουργία χρησιμοποιείται τις περισσότερες φορές με κλίμακα 127, στα περισσότερα παιχνίδια αυτό συμβαίνει.

Δηλαδή έχεις κατά την διάρκεια της ‘go to’ συνάρτησης 127 cycles διαθέσιμα να κάνεις κάποια επεξεργασία στο παιχνίδι, ή collision detection ή κάτι στην τεχνητή νοημοσύνη ή να ανανεώσεις την στρατηγική κινήσεων των εχθρών ή ότι άλλο σου έρθει στο μυαλό. Το κάνω συχνά αυτό…

Ποιες άλλες βελτιωτικές κινήσεις θα μπορούσα να σου πω…? Ναι, αυτά είναι προγραμματιστικά ‘κόλπα’ που επεξηγούνται όλα σε tutorials. Όπως το loop unrolling. Δηλαδή, το να μην χρησιμοποιείς έναν πίνακα Χ-Υ συντεταγμένων αλλά καθαρό κώδικα… Χρησιμοποίησα την συγκεκριμένη τεχνική στο Vectrexians, δηλαδή να είμαι πιο συγκεκριμένος στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα εχθρικά sprites και ta aliens. H vector λίστα δεν είναι τόσο περίπλοκη, είναι αρκετά απλοποιημένη. Στην ουσία δεν είναι ένας vector πίνακας γεμάτος με Χ-Υ συντεταγμένες, αλλά αρκετές γραμμές κώδικα. Στην πραγματικότητα είναι μια συνάρτηση, η οποία ‘μεταφέρει’ κάθε Χ ή Υ συντεταγμένη στον κώδικα και στην μνήμη προκειμένου να σχεδιαστούν στην οθόνη. Έτσι σώζεις πολύτιμους κύκλους ρολογιού. Φαίνεται λίγο, αλλά δεν είναι. Αν σώσεις έναν κύκλο ρολογιού για μια γραμμή κίνησης τότε για χίλιες γραμμές θα σώσεις χίλιους κύκλους (clock cycles). Πρέπει να προσπαθήσεις πάση θυσία να μείνεις κάτω από τους 30000 κύκλους ρολογιού. Αν πας ψηλά, εννοώ πολύ ψηλότερα από αυτό το όριο, ας πούμε στους 40000 κύκλους ρολογιού για έναν loop του παιχνιδιού, τότε η οθόνη θα αρχίσει να πάλλεται και να τρέμει.
Αυτοί νομίζω ότι είναι οι βασικοί κανόνες για να φτιάξεις ένα γρήγορο και σωστό παιχνίδι.

Η χρωματιστή διαφάνεια (overlay) βοηθά επίσης πολύ εναντίον του τρεμοπαίγματος (flickering) της οθόνης. Όταν παίζεις ένα παιχνίδι χωρίς αυτήν, τότε το λευκό φως του φωσφόρου θα σε κάνει να αισθανθείς γρήγορα την κόπωση που προκαλεί το flickering. Η χρήση μιας overlay σε χρωματικούς τόνους του μπλε ή πράσινου, κόβει αρκετά το ενοχλητικό τρεμούλιασμα. Δεν έχουν όλα τα χρώματα την ίδια δράση. Έχω καταλήξει ότι τα πιο αποτελεσματικά είναι το μπλε και το πράσινο. Αυτό είναι ένα τρυκ που χρησιμοποιώ στα παιχνίδια μου, γιατί σε κάποια σημεία πρέπει να πάω πάνω από το όριο των 30000 κύκλων ρολογιού που μοιραία οδηγεί σε flickering της οθόνης. Η μπλε ή πράσινη χρωματιστή διαφάνεια το κάνει λιγότερο διακριτό, πιο ξεκούραστο στο μάτι.

– Σου αρέσει πραγματικά να δουλεύεις πάνω στον 6809, έτσι δεν είναι ; Σου αρέσει ο κώδικας μηχανής και η assembly…

– Αυτό είναι ολοφάνερο ! Είναι ο αγαπημένος μου επεξεργαστής, ο καλύτερος που έφτιαξε ποτέ η Motorola. Αν ανατρέξω στα φοιτητικά μου χρόνια, θυμάμαι με τι ενδιαφέρον μάθαινα το σετ εντολών του Motorola 68HC11 microcontroller.

KL_Motorola_68HC11

Συγγενικός με τον 68Α09 και με ελάχιστες διαφορές. Εκπόνησα την διατριβή μου πάνω στον 68HC11. Αποτελεί τη βάση μιας πολύ ενδιαφέρουσας πλατφόρμας ανάπτυξης.

KL_Motorola_MC6809

Θυμάμαι την χαρά μου όταν ανακάλυψα ότι ο επεξεργαστής που χτυπά στην καρδιά του Vectrex ήταν ο 6809. Ο καλύτερος 8bit επεξεργαστής που έχει κατασκευαστεί ποτέ ! Η αρχιτεκτονική του είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και δομημένη. Ονομάζεται αρχιτεκτονική Von Neumann. Μπορείς να κάνεις πολλά με αυτόν, μόνο με μια απλή εντολή. Σε άλλους επεξεργαστές θα χρειαζόσουν αρκετές υπορουτίνες για το ίδιο πράγμα. Λατρεύω να προγραμματίζω σε αυτό το μηχάνημα !

Ποια εργαλεία χρησιμοποιείς στο προγραμματισμό ; Έχεις αναπτύξει τις δικές εφαρμογές ;

– Τα εργαλεία και οι εφαρμογές που χρησιμοποιώ, είναι τα κλασσικά. Προγραμματίζω με τη βοήθεια της as09 assembler από την Kingswood Consulting ή αν θέλετε, του Ολλανδού Frank A. Vorstenbosch. Είναι μια πολύ καλή assembler και παρά τους περιορισμούς της σε macros ή σε περιεχόμενα των macros, την έχω συνηθίσει. Μπορώ να ελίσσομαι αρκετά καλά με αυτήν. Βρίσκω επίσης πολύ χρήσιμη την debugger έκδοση του MESS, γιατί εξομοιώνει αρκετά καλά το Vectrex. Για όσους δεν γνωρίζουν, το MESS αποτελεί μια πλατφόρμα εξομοίωσης όπως το MAME, με τη διαφορά ότι αφορά κονσόλες και home computers. Παρόλα αυτά η έκδοση που έχω δεν υποστηρίζει 64K bank switching γι αυτό και δουλεύω και με τον εξομοιωτή ParaJVE του Γάλλου συναδέλφου Franck Chevassu γνωστός και ως Parabellum. Αποτελεί πολύ καλό εργαλείο γιατί μπορώ να ελέγχω την συνολική απόδοση και ταχύτητα των προγραμμάτων μου, μέσω του viewer που διαθέτει. Μπορώ να γνωρίζω πόσους κύκλους ρολογιού (clock cycles) χρειάζεται κάποιο συγκεκριμένο loop του κώδικα. Μου είναι πολύ χρήσιμο κατά την διαδικασία βελτιστοποίησης.

Παλιότερα χρησιμοποιούσα το σχεδιαστικό πρόγραμμα διανυσμάτων του Christopher Tumber. Για τον σχεδιασμό και την κατασκευή χαρακτήρων (fonts) δουλεύω με την Visual Basic και το EXCEL. Χρησιμοποιώ πολύ τους bitmap χαρακτήρες γιατί οφείλουμε να το παραδεχτούμε ότι απεικονίζονται γρηγορότερα στο Vectrex, καταναλώνοντας λιγότερη επεξεργαστική ισχύ. Μου αρέσουν πολύ και οι διανυσματικοί χαρακτήρες (vector based fonts), θα τους δεις σε πολλά σημεία στο Vectrexians και στο Vector Pilot. Χρειάζεται όμως συνετή εφαρμογή γιατί ο σχεδιασμός και η απεικόνιση τους στο μηχάνημα, δαπανά πολλούς κύκλους ρολογιού (CPU cycles), ρίχνοντας την συνολική απόδοση. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα έντονο όταν είναι να περάσεις ένα μήνυμα που να περιλαμβάνει περισσότερες των τριών λέξεις. Το μήνυμα θα σκρολάρει πιο αργά από ότι αν ήταν γραμμένο με bitmap χαρακτήρες.

3D Engine-1Θα παρατηρήσεις στη νέα δοκιμαστική έκδοση (beta) του Vector Patrol, το καινούργιο σετ χαρακτήρων που σχεδίασα με το EXCEL. Η πρώτη beta περιείχε τα original fonts που είχε το arcade πίσω στα ’80ς. Ο σχεδιασμός των νέων fonts είναι πιο φουτουριστικός, όπως ακριβώς τα γράμματα των τίτλων από τη σειρά SPACE 1999. Πιστεύω ότι δένουν καλύτερα με το παιχνίδι.

picked0Μην υποτιμάς την δύναμη του EXCEL. Είναι αρκετά έξυπνο πρόγραμμα και μπορείς να κάνεις πολλά πράγματα σε συνδυασμό με την Visual Basic.

Με αυτά τα εργαλεία σχεδίασα όλα τα κινούμενα 3D γραφικά και τις εισαγωγικές και ενδιάμεσες σκηνές animation που εμφανίζονται τόσο στο Vector Pilot όσο και στο Vectrexians.

Τώρα γνωρίζεις πως είναι φτιαγμένα όλα αυτά τα εντυπωσιακά και θαυμαστά που βλέπεις στα παιχνίδια μου !

3D Engine-2Αξίζει ακόμα να αναφέρω ότι στην αρχή, πριν το MESS, δοκίμαζα τα πάντα στο πραγματικό Vectrex. Είχα κατασκευάσει ένα μικρό περιφερειακό (hardware bootloader) κάτι σαν το VecRAM. Ήταν μια μικρή πλακέτα που περιλάμβανε το απαραίτητο λειτουργικό (firmware), αρκετή μνήμη RAM και ένα σειριακό (serial) interface. Με τη βοήθεια ενός προγράμματος στο PC, κάτι σαν το hyperterminal, μετέφερα το εκτελέσιμο (binary) αρχείο στο Vectrex όπου και το έτρεχα. Αυτό γινόταν μεταξύ του 1999 και 2003. Η μέθοδος αυτή ήταν μεν χρηστική, αλλά δεν μπορούσα να ελέγξω τα πιθανά λάθη (debug) του προγράμματος. Το μεγάλο βήμα προς τα μπροστά έγινε με την κυκλοφορία της debug έκδοσης του MESS. Πραγματικά μου έλυσε τα χέρια.

– Πόσα δεδομένα μπορείς να στριμώξεις μέσα σε μια cartridge ;

– Πρέπει να γνωρίζεις ότι οι roms που χρησιμοποιώ έχουν χωρητικότητα 64Kb, διαιρεμένες σε δυο τμήματα (banks) των 32Kb η κάθε μια. Το Vectrex μπορεί να «δει» (address) ως μέγιστο 32 Kb. Εάν θέλεις να κάνεις χρήση περισσότερης μνήμης τότε πρέπει να καταφύγεις στην τεχνική bank switching. Υπάρχει ένας ακροδέκτης (connector pin) που ο ρόλος του είναι να αλλάζει τις banks από hi σε low και αντίστροφα. Έτσι το μηχάνημα «διαβάζει» μια τα επάνω (hi) και μια τα κάτω (low) 32Kb. Αν θέλεις μπορώ να σου δώσω κάποια νούμερα…

Ο καθαρός κώδικας παιχνιδιού στο Vectrexians έπιανε 24Kb. Όλες οι σκηνές animations, ξέρεις εκείνες με τα περιστρεφόμενα εξωγήινα διαστημόπλοια καθώς και η εισαγωγική οθόνη, τοποθετήθηκαν στην άλλη bank των 32Kb. Όλα τα 3D animations είχαν υπολογιστεί εκ των προτέρων (pre computed). Είναι κάτι σαν μια έτοιμη ταινία κινουμένων σχεδίων. Δεν μπορώ να κάνω 3D animations σε πραγματικό χρόνο (real time) γιατί το Vectrex δεν έχει την απαιτούμενη δύναμη. Αυτός ο υπολογισμός έγινε με ένα από τα εργαλεία που έχω αναπτύξει σε EXCEL και αποθηκεύτηκε μέσα στην ROM. Είναι αλήθεια ότι μου «έφαγε» πολλές γραμμές κώδικα αλλά ήταν κάτι εφικτό. Στο Vectrexians νομίζω ότι όλα αυτά τα κινούμενα σχέδια κατέλαβαν 20Kb.

Στο Vector Pilot, τα πράγματα περιπλέχτηκαν. Το καθαρό πρόγραμμα του παιχνιδιού έπιασε 24Kb ή 26Kb. Τα κινούμενα σχέδια τοποθετήθηκαν μαζί με την μουσική στα επόμενα 32Kb. Σκέφτηκα μια νέα μέθοδο βελτιστοποίησης των τρισδιάστατων σχεδίων και έτσι μπόρεσα να τα συμπιέσω περισσότερο. Είχα ολόκληρα 32Kb στη διάθεση μου και έπρεπε να τα γεμίσω με animations μέχρι επάνω. Αυτός είναι ο λόγος που βλέπεις περισσότερες σκηνές animation στο Vector Pilot από το Vectrexians. Συμπίεσα επίσης και τη μουσική λίγο περισσότερο κι έτσι όλα χώρεσαν μια χαρά μέσα στα 32Kb. Η μνήμη ROM του Vector Pilot είναι μεν 64Kb αλλά δεν χωράει τίποτα άλλο. Νομίζω ότι ο ελεύθερος χώρος είναι γύρω στα 100 bytes ή κάπου εκεί. Όλο το υπόλοιπο είναι γεμάτο με κώδικα.

Το Vector Patrol θα είναι ακόμα πιο προηγμένο. Ο καθαρός κώδικας του παιχνιδιού γίνεται ολοένα και μεγαλύτερος. Δεν έχω φτιάξει κανένα κινούμενο σχέδιο ακόμα και ήδη το πρόγραμμα είναι μεγαλύτερο από 32Kb. Εδώ έχω εξελίξει την τεχνική bank switching. Στο Vector Patrol όλα τα background γραφικά όπως τα βουνά και οι πόλεις, θα μεταφερθούν στην δεύτερη bank. Στην κύρια bank μνήμης υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός διανυσματικών αντικειμένων μαζί με τον κώδικα – πυρήνα του παιχνιδιού και δεν χωράει τίποτα επιπλέον. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε loop θα πρέπει να πετύχω ταχύτατες εναλλαγές μεταξύ πρώτης και δεύτερης bank μνήμης. Όλο αυτό θα επαναλαμβάνεται συνεχώς. Η διαδικασία είναι εφικτή χωρίς μεγάλη απώλεια απόδοσης. Έχω ήδη γεμίσει 40Kb με 48Kb και μου μένουν άλλα 16Kb διαθέσιμα. Επισημαίνω επίσης ότι μέσα στην κατειλημμένη μνήμη περιέχεται και μεγάλο τμήμα μουσικής. Έχω προσθέσει καινούργια μουσική. Υπάρχει φυσικά ο ρυθμός του original arcade που θα συνοδεύει το παιχνίδι. Υπάρχουν όμως και δυο καινούργιες εκδόσεις μουσικής, remixes του πρωτότυπου.

Το πρώτο από τα καινούργια θέματα, επιμελήθηκε ο Der Luchs, διάσημος και πολύ ενεργός coder στα διάφορα fora. Η δεύτερη σύνθεση έγινε από τον Factor 6 και αποτελεί μια “house dance” έκδοση επίσης του πρωτότυπου ρυθμού. Ο τελευταίος είναι πολύ δραστήριο μέλος της .ay μουσικής σκηνής, με πολλές “chip tune” συνθέσεις. Αυτοί οι δυο άνθρωποι μου διέθεσαν ευγενικά τις δημιουργίες τους για τις ενσωματώσω στο παιχνίδι. Οι μουσικές εκπλήξεις δεν σταματούν εδώ ! Κι εγώ συνέθεσα ένα κομμάτι που βασίζεται στο “Walking on the Moon” των Police. Θα ακούγεται στο τέλος του παιχνιδιού, κατά την εισαγωγή των αρχικών του παίκτη στην οθόνη των high scores… θα είναι πολύ όμορφο ! Για τα τελευταία 16Kb σκέφτομαι να φτιάξω μερικά κινούμενα σχέδια για το τέλος ή για την εισαγωγή του παιχνιδιού, αλλά δεν μπορώ να γνωρίζω αν κάτι τέτοιο είναι εφικτό.

Αυτά είχα να πω για τον περιορισμό των 64Kb. Μια σκέψη στο μυαλό μου ήταν να χρησιμοποιήσω την τεχνική bank switching μαζί με ολοκληρωμένα μνήμης άνω των 64Kb. Δεν είναι δα και τόσο δυσεύρετα ή ακριβά με τα σημερινά δεδομένα. Είναι κάτι που σκέφτομαι να πράξω μελλοντικά. Να φτιάξω cartridges παιχνιδιών μεγέθους 128Kb ή 256Kb…Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα θα είναι πιο περίπλοκα αλλά νομίζω ότι είναι εφικτό. Αυτό βέβαια δεν αφορά το Vector Patrol που θα κυκλοφορήσει σε cartridge των 64Kb.

– Αυτές οι σκηνές κινουμένων σχεδίων που βλέπουμε στα Vectrexians και Vector Pilot είναι πανέμορφες αλλά συνάμα καταλαμβάνουν ένα μεγάλο κομμάτι μνήμης… Σκοπεύεις να ενσωματώσεις τέτοιες σκηνές animation σε όλες σου τις μελλοντικές κυκλοφορίες ;

– Όπως τα είπαμε προηγουμένως, νομίζω ότι κάλυψα το θέμα… Ναι ! Αν η διαθέσιμη μνήμη ROM μου το επιτρέπει, φυσικά ! Διαθέτω πλέον ένα περιβάλλον εργασίας και όλα τα απαραίτητα εργαλεία που μου επιτρέπουν να δημιουργώ animations σχετικά εύκολα και γρήγορα, συνεπώς γιατί όχι ; Ο μόνος περιορισμός είναι η δημιουργική φαντασία ! Τι περισσότερο μπορώ να κάνω για να ομορφύνω ακόμα πιο πολύ το παιχνίδι ; Είχα κάποιες ωραίες και πρωτοποριακές  ιδέες για το Vector Hopper, αλλά γι αυτά έχουμε ακόμα δρόμο.

– Δεν είσαι μόνο ταλαντούχος προγραμματιστής, είσαι και καλλιτέχνης…

– Σε ευχαριστώ, ταπεινά 😉

– Εσύ σχεδιάζεις όλες αυτές τις πανέμορφες διαφάνειες για τα παιχνίδια σου. Η ποιότητα τους αγγίζει την τελειότητα. Πόσο δύσκολο είναι αυτό ; Έχεις καμία βοήθεια από κάποιον επαγγελματία γραφίστα ; Πόσο χρονοβόρα είναι όλη αυτή η διαδικασία σχεδιασμού και εκτύπωσης ;

– Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια 🙂

Η εκτύπωση γίνεται με την ίδια τεχνική που γινόταν για τις original διαφάνειες (overlays). Είναι η τεχνική της μεταξοτυπίας. Μου πήρε αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι να βρω έναν καλό και έμπειρο σε αυτήν την τεχνική τυπογράφο που να δεχτεί να μου τυπώνει τις διαφάνειες. Το πρόβλημα αφορά τον αριθμό αντιτύπων που είναι μικρός. Πολλοί τυπογράφοι αναλαμβάνουν εκτυπώσεις καπέλων ή T-shirt αλλά αυτή είναι μια διαφορετική εργασία. Θέλει κίνητρο και μεράκι. Τελικά βρήκα έναν πολύ καλό κι ευγενικό κύριο που δέχτηκε να αναλάβει την δουλειά. Χρησιμοποιεί πολύ ποιοτικά υλικά, χρώματα και διάφανα πλαστικά φύλλα. Είμαι πολύ ευχαριστημένος από τα αποτελέσματα του. Τα χρώματα διαχέονται με εκπληκτικό τρόπο όταν τοποθετείς την διαφάνεια μπροστά από την οθόνη του Vectrex. Το κόκκινο χρώμα για παράδειγμα είναι ζωντανό και ζωηρό, δεν είναι κάτι που φαίνεται σαν ροζ, σαν ξεβαμμένο. Τα ίδια ισχύουν βέβαια για το μπλε και το πράσινο χρώμα. Το πράσινο αποτελεί μίξη του μπλε με το κίτρινο βασικό χρώμα. Είμαι πολύ χαρούμενος από τον κόσμο που μου εκφράζει την ικανοποίηση του για τις διαφάνειες μου.

New OverlaysΟ τυπογράφος κρατώντας κάποιες … νέες εκπλήξεις !

– Πόσο δύσκολο είναι αυτό ;

– Ναι, νομίζω ότι μπορώ να απαντήσω και σε αυτό… Πρώτα επιμελούμαι τα σχέδια και μετά τα μεταφέρω στον τυπογράφο εξηγώντας τον τους χρωματικούς συνδυασμούς που επιθυμώ. Τα χρώματα που χρησιμοποιεί είναι λίγο δύσκολα στον χειρισμό τους γιατί στεγνώνουν πολύ γρήγορα. Όλη η διαδικασία είναι πολύπλοκη και δύσκολη θα έλεγα αλλά με ανταμείβει το τελικό αποτέλεσμα.

silksrcreen printer 1Τα σχέδια των διαφανειών μoυ είναι σχετικά απλά και μην γελάσεις… 🙂 … τα φτιάχνω με το PowerPoint. Μετά πρέπει να περάσουν από μια διαδικασία «προ – εκτύπωσης» (pre-press) δηλαδή ο τυπογράφος να τα διαμορφώσει για την τελική εκτύπωση στη μηχανή του. Αυτό δεν κρατά πολύ, περίπου μια εβδομάδα και μετά ακολουθεί η παραγωγή.

– Μήπως έχεις να μας δείξεις κανένα πρόχειρο σχέδιο; Δεν μας πειράζει ακόμα κι αν είναι ανολοκλήρωτο …

– Ναι, έχω φτιάξει μερικά σχεδιάκια για μελλοντικά παιχνίδια. Αυτό βέβαια έχει το ρίσκο του. Είναι λίγο παράτολμο να σχεδιάσεις και να τυπώσεις διαφάνειες για παιχνίδια που δεν έχεις αρχίσει ακόμα καν να γράφεις. Πρόκειται για μελλοντικές κυκλοφορίες.

Έχω ήδη φτιάξει διαφάνειες για το Midway Battles, ένα παιχνίδι που θα μοιάζει με το 1941 ή με το 1943.

midway battles overlay 1 midway battles overlay 2

Επίσης για το Armor Attack II, ένα παιχνίδι που ακόμα δεν έχω καταλήξει πως θα παίζεται. Σίγουρα θα βασίζεται στο original και πετυχημένο Armor Attack, με γραφικά που θα απεικονίζουν κινούμενες κατόψεις κτιρίων, ολόκληρων πόλεων και ίσως κάποια περισσότερα πράγματα…θα δούμε…

Το Vectrexians II, θα είναι μια μίξη μεταξύ Galaga και Gaplus. Πραγματικά δεν ξέρω πως θα το καταφέρω αυτό ! Είχα ήδη αρκετά προβλήματα απόδοσης και ταχύτητας να αντιμετωπίσω με το Vectrexians, για να μπορέσω να πετύχω να απεικονίσω όλη τη δράση χωρίς τρεμόπαιγμα της οθόνης. Φαντάσου… πολλαπλάσια δράση στο Gaplus με τα αλλεπάλληλα σμήνη εχθρών να κατεβαίνουν και τα τριπλά και τετραπλά χτυπήματα που ο παίκτης πρέπει να αποφεύγει, ευρύτερο πεδίο δράσης με εχθρούς να εμφανίζονται από κάτω ή από τα πλάγια της οθόνης, πόσες ρουτίνες ελέγχου συγκρούσεων θα χρειαστεί να κάνω… ειλικρινά δεν ξέρω ! Αυτά λοιπόν είναι τα τρία καινούργια παιχνίδια που έχω στο μυαλό μου, εκτός από εκείνα που έχω ήδη ανακοινώσει στην ιστοσελίδα μου : Midway Battles, Armor Attack II και Vectrexians II.

Από το PowerPoint …

Vectorion Overlay frontVectorion overlay back

Στο πιεστήριο και στην έτοιμη overlay !

silkscreen printer 2

Τι άλλο έχω ; Μα βέβαια… έχω έτοιμες overlays για το Vectorion !…το δικό σου EXERION, Γιώργο ! Επίσης overlays για τα Vector Patrol, Vectruss και Vector Hopper !

– Τι σου αρέσει να κάνεις περισσότερο ; …να σχεδιάζεις διαφάνειες ή να προγραμματίζεις ;

– Αδιαμφισβήτητα να προγραμματίζω ! Μου αρέσει να γράφω κώδικα σε ένα τόσο όμορφο μηχάνημα ! Ο σχεδιασμός και η καλλιτεχνία είναι ακόμα ένα στάδιο που μου αρέσει αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με τον προγραμματισμό ! Μπορώ να τα κάνω αμφότερα … είμαι υπέρ της πολυδιεργασίας ! Όταν κουράζομαι γράφοντας κώδικα, συνεχίζω με ολίγον σχέδιο και το αντίστροφο 🙂

– Συνεργάζεσαι από την αρχή με τον ίδιο τυπογράφο ;

– Ναι, έτσι είναι. Ήταν ο μόνος που δέχτηκε και ήταν ικανός να αναλάβει την δουλειά. Δυστυχώς θα συνταξιοδοτηθεί σύντομα. Τώρα εκτυπώνει τις τελευταίες μου διαφάνειες. Πρέπει να ψάξω να βρω κάποιον άλλο. Ξέρεις δεν υπάρχουν και πολλοί, εδώ στο Βέλγιο. Είναι μια τέχνη, ένα επάγγελμα που φθίνει με τον χρόνο γιατί τώρα όλοι ασχολούνται με τις ψηφιακές εκτυπώσεις. Δεν νομίζω ότι μπορεί  η ψηφιακή εκτύπωση να συγκριθεί σε ποιότητα με την παραδοσιακή μεταξοτυπία αλλά και πάλι δεν είμαι ειδικός να γνωρίζω λεπτομέρειες.

– Είμαι ένας από την ομάδα των beta testers του Vector Patrol. Μπορώ να σε διαβεβαιώσω με ειλικρίνεια ότι αυτό το «μωρό» θα κάνει πάταγο ! Οι πωλήσεις του θα φτάσουν στα ύψη …

– Ελπίζω 🙂 … Δεν μπορώ να πω τίποτα με βεβαιότητα. Με το Vector Pilot, έπεσα έξω στα προγνωστικά μου. Το παιχνίδι αποδείχτηκε πάρα πολύ δημοφιλές !

Το Time Pilot, πάνω στο οποίο βασίστηκε ήταν επίσης πολύ καλό. Αρκετοί παίκτες – οπαδοί του, ίσως αισθάνθηκαν μια νοσταλγία που τους παρόρμησε να προμηθευτούν και να εκτιμήσουν το Vector Pilot.

OK ! Η αλήθεια είναι ότι το Moon Patrol, αποτελεί ένα παιχνίδι ορόσημο για πολλούς παίκτες της γενιάς μας ! Αρκετά πιο δημοφιλές … Ελπίζω να μην απογοητεύσω τους φίλους του !

vector patrol_screen02vector patrol_screen01

– Δεν συνάντησα μέχρι τώρα πιο πιστή μεταφορά του original arcade σε κονσόλα ή σε οικιακό υπολογιστή !…

– Ευχαριστώ ξανά ! 🙂

Παρουσίαση της πρώτης δοκιμαστικής έκδοσης (beta) του Vector Patrol από τον geekwithsocialskills

– Τυχαίνει να διαθέτω την γνήσια πλακέτα του Moon Patrol, κατασκευασμένη από την Williams

– Ναι, την έχω κι εγώ στη συλλογή μου…

– Το Vector Patrol είναι σχεδόν πανομοιότυπο με το original Moon Patrol. Με μια σύγκριση, σημείο προς σημείο μοιάζουν σαν «δίδυμα αδέλφια». Η μουσική, τα γραφικά και η αίσθηση του παιχνιδιού (game play) είναι όλα πανομοιότυπα ! Μια που έγινε λόγος για την μουσική, πια εργαλεία χρησιμοποιείς για τις συνθέσεις σου ;

– Η συνεχής επανάληψη. Το να ακούω ξανά και ξανά το original μουσικό θέμα, αυτό με οδήγησε να συνθέσω τη μουσική μου. Είχα όμως να κάνω μερικές θυσίες. Το Vectrex διαθέτει μόνο ένα ηχητικό chip. Είναι το γνωστό AY-3-8912 (ΑΥ-3-8910) της General Instrument.

sound chipΈνα θρυλικό chip με τρία κανάλια ήχου και ένα για λευκό θόρυβο. Αν θυμάμαι καλά το arcade έχει δυο από αυτά. Χρησιμοποιεί το ένα chip (και τα τρία κανάλια) για την παραγωγή της μουσικής που ακούγεται μέσα στο παιχνίδι. Δεν μπορούσα να κάνω το ίδιο στο Vectrex γιατί έτσι δεν θα μου έμενε κανάλι για τα ηχητικά εφέ… ξέρεις εκρήξεις, πυροβολισμοί κτλ. Μείωσα λοιπόν τα κανάλια παραγωγής μουσικής μόνο σε ένα και έκανα χρήση των δυο που απέμεναν για την σύνθεση των εφέ. Θα παρατήρησες ότι η μουσική δεν είναι το ίδιο πομπώδης όπως το arcade, αλλά νομίζω ότι οι παίκτες θα το αποδεχτούν. Η σύνθεση του ρυθμού δεν ήταν δύσκολη υπόθεση. Αποτελείται από μια ρυθμική βάση (bassline) που συνοδεύεται από drums. Μπορείς να την ανασυνθέσεις απευθείας σε assembly. Η ρουτίνα αναπαραγωγής της μουσικής που χρησιμοποιώ στα παιχνίδια μου δεν είναι τίποτα φανταχτερό. Είναι ένα απλό, αλλά πολύ γρήγορο πρόγραμμα που έφτιαξα μόνος μου, ειδικά βελτιστοποιημένο για να παίζει αυτού του είδους τους ρυθμούς. Χρειάζομαι ταχύτητα γιατί δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο σε μουσικά updates κατά τη διάρκεια του κυρίως loop του παιχνιδιού.
Κάθε φορά που θέλω να συνθέσω μουσική .ym για το Vectrex, δουλεύω με το Vortex Tracker II. Είναι πολύ ωραίος tracker που τρέχει σε περιβάλλον Windows, ειδικά φτιαγμένος για τη σειρά των AY chips, όπως τα AY-3-8910, AY-3-8912 ακόμα και για το YM2149 για Atari. Ο προγραμματιστής του είναι ο Sergey Bulba. Μπορείς να τον κατεβάσεις online, ακόμα και τον πηγαίο του κώδικα για να τον παραμετροποιήσεις ανάλογα με τις ανάγκες σου. Δεν είμαι και τόσο καλός δημιουργός σε trackers κι έτσι η σύνθεση μουσικής μπορεί να μου πάρει εβδομάδες. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω για μια ακόμα φορά τους : Der Luchs και Factor 6, που μου δάνεισαν τις μουσικές τους δημιουργίες για το Vector Patrol.

– Ποιο είναι το μουσικό σου υπόβαθρο ; Έχεις παρακολουθήσει κάποια μαθήματα, έχεις σπουδάσει σχετικά ;

– Απλά μου αρέσει να συνθέτω ηλεκτρονική μουσική. Είχα κάποια synthesizers ως έφηβος και έφτιαχνα κάποιες μελωδίες, αλλά ποτέ δεν παρακολούθησα ειδικά μαθήματα, ούτε σπούδασα μουσική. Πριν αποκτήσω το πρώτο μου Vectrex, ασχολούμουν αρκετά με τα synthesizers μου. Έχω ακόμα το Roland Alpha Juno-1 (JU-1), που είναι ένα από τα τελευταία της σειράς των αναλογικών synthesizers που κατασκεύασε η Roland.

Roland_alpha_junoΜου αρέσει να δημιουργώ καινούργια ακούσματα με αυτό. Αυτή τη στιγμή που σου μιλώ, βρίσκεται ακριβώς πίσω μου. Μου αρέσει να πειραματίζομαι με τον ήχο και την μουσική. Είχα και κάποια μουσικά sequencers. Είχα φτάσει στο σημείο να φτιάξω το δικό μου, αποκλειστικό synthesizer. Για να γίνω πιο ακριβής, είχα συνδυάσει κάτι παλιά πλήκτρα (keyboard) με έναν ελεγκτή midi (midi controller). Είχα λοιπόν ένα midi synthesizer module μέσα σε μια μεγάλη θήκη που το είχα κατασκευάσει ο ίδιος. Δεν είμαι ούτε καλός εκτελεστής, ούτε και καλός συνθέτης. Μπορεί να έχω συνθέσει κάποια κομμάτια ή αν θέλεις ρυθμούς, αλλά δεν μπορώ να διαβάσω νότες σε πεντάγραμμο. Μπορώ να τροποποιήσω κάποιες μελωδίες και να παίξω με κάποιες συγχορδίες, αλλά δεν θεωρώ τον εαυτό μου καλό μουσικό.

– Ας επανέλθουμε στο Vector Patrol. Τι μπορούμε να περιμένουμε επιπλέον ; …κάποια κρυμμένα μυστικά ; …καινούργιες πίστες ίσως ; …νέοι εχθροί ;

– Καλά σίγουρα θα υπάρχουν και νέα πράγματα. Έβαλα τα δυνατά μου για να σας εκπλήξω ! Υπάρχει ακόμα διαθέσιμη μνήμη και νομίζω ότι μετά το Vector Pilot, ο κόσμος περιμένει το κάτι επιπλέον. Δεν είναι εύκολο να ενσταλάξεις καινούργιες ιδέες σε ένα παλιό παιχνίδι αλλά παρόλα αυτά θα υπάρχουν πολλά καινούργια πράγματα. Ας ξεκινήσουμε από τους εχθρούς. Θα υπάρχει ένα τεράστιο εξωγήινο σκάφος που θα χρειάζεται πολλές βολές για να καταστραφεί. Φαντάσου το σαν εκείνα τα μεγάλα πουλιά στο EXERION. Θα ηχεί περίεργα, με κάτι χαμηλούς (low pitched), μυστηριώδεις ήχους σαν να πάλλεται. Επέτρεψε με να κρατήσω την μορφή του μυστική !

Ο παίκτης θα αντιμετωπίσει ακόμα κάποια καινούργια σκάφη που θα του πετάν νάρκες (mine throwers). Θα εμφανίζονται στα τελευταία στάδια και θα ρίχνουν μαγνητικές νάρκες. Αυτές θα ακολουθούν μια περιστροφική τροχιά και θα πέφτουν στο έδαφος σηκώνοντας ένα σύννεφο σκόνης αλλά δεν θα ανοίγουν κρατήρες. Θα παραμένουν ακίνητες σαν τις νάρκες στο αντίστοιχο στάδιο. Ο παίκτης θα πρέπει να τις υπερπηδήσει προκειμένου να γλυτώσει την καταστροφή.

Vector Patrol_new enemies_1

Vector Patrol_new enemies_2Υπάρχουν δυο καινούργια οχήματα και νομίζω ότι είναι αρκετά. Οι παίκτες θα τα κερδίζουν ανάλογα με την πρόοδο τους στο παιχνίδι, όπως ακριβώς στο Vector Pilot.

Το πρώτο όχημα μοιάζει σαν το lunar rover της αποστολής στο φεγγάρι Apollo κάπου την δεκαετία των ‘70ς.

new vehiclesΤο δεύτερο, δεν νομίζω ότι πρέπει να στο αποκαλύψω από τώρα αλλά τέλος πάντων… εφόσον είσαι beta tester θα το ανακαλύψεις μόνος σου αργά ή γρήγορα ! Λοιπόν πρόκειται για έναν διαστημικό καουμπόι. Ναι !…έναν πραγματικό καουμπόι πάνω σε ένα άλογο που θα καλπάζει ! Το άλογο θα τρέχει και ο αναβάτης θα πηγαίνει πάνω – κάτω… νομίζω ότι θα σου αρέσει το animation…θα το δεις στην επόμενη δοκιμαστική έκδοση που θα σου στείλω !

Vetor Patrol_CowboyΘα υπάρχουν και καινούργιες πίστες. Θα ξεκινάμε με το επίπεδο του αρχάριου (beginner course) και θα ακολουθεί εκείνο του πρωταθλητή (champion course). Αυτά θα είναι τα κανονικά επίπεδα που θα είναι πανομοιότυπα με εκείνα του arcade. Αξίζει να σου πω ότι γι αυτά χρησιμοποίησα τεχνικές reverse engineering. Κάθε εμπόδιο, κρατήρας, τρύπα, κινούμενος βράχος κτλ… είναι χρονισμένα να εμφανίζονται ακριβώς όπως στο arcade. Οι διαφορές μεταξύ των δυο εκδόσεων είναι απειροελάχιστες.

Όπως είπα υπάρχουν και καινούργιες πίστες. Σε μια από αυτές τοποθέτησα μια πινακίδα στο έδαφος που θα προειδοποιεί για διαταραχές στο βαρυτικό πεδίο. Όλη η ιδέα ξεκίνησε βασικά από ένα λάθος που ανακάλυψα και το μετέτρεψα σε νέο χαρακτηριστικό. Τι σημαίνει αυτό ; Απλά ότι όταν πηδάς πάνω από κάποιο εμπόδιο με το όχημα σου, τότε αυτό δεν θα προσγειώνεται στο έδαφος απευθείας αλλά θα αναπηδά σαν λαστιχένιο τόπι ! Αυτό βέβαια θα αυξάνει την δυσκολία του παιχνιδιού και θα αποτελεί καινούργια πρόκληση για τον παίκτη.

Vector Patrol_new enemies_3Αυτά θα είναι όλα τα καινούργια στοιχεία που θα προσθέσω στο παιχνίδι !

– Σε ευχαριστώ για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες του παιχνιδιού ! Αλήθεια, μπορείς να μας περιγράψεις πως θα είναι η διαφάνεια (overlay) ;

– Άστα έπαθα μια μικρή ζημιά με αυτές. Είχα τυπώσει καμιά 100 και μου βγήκαν τελείως άχρηστες, κατευθείαν φοβάμαι για τον κάδο. Δεν έφταιγε βέβαια ο τυπογράφος γι αυτό το ατύχημα. Ήταν ένα σχεδιαστικό λάθος. Είχα φτιάξει μια μπάρα στο πάνω τμήμα της διαφάνειας. Η πρόθεση μου ήταν να εμφανίζονται διάφορα χρήσιμα μηνύματα σε αυτό το τμήμα, όπως το σημείο της διαδρομής από το Α έως το Ζ, ο χρόνος και η συνολική γραμμή προόδου του παίκτη. Εκεί θα ήταν επίσης το radar και κάποιες φωτεινές προειδοποιητικές ενδείξεις. Δυστυχώς αυτά έμειναν μόνο στα σχέδια γιατί ολόκληρη αυτή η περιοχή ήταν πολύ ψηλά στην οθόνη και ήταν αδύνατο να πετύχω ταυτόχρονη και σωστή απεικόνιση.

Vector_Patol_with_overlayΟι καινούργιες διαφάνειες είναι ακριβώς όπως οι παλιές με διορθωμένο το παραπάνω σφάλμα. Το όχημα του παίκτη θα βρίσκεται πίσω από μια κόκκινη περιοχή. Το έδαφος και η πρώτη σειρά εμποδίων θα είναι στην πράσινη ζώνη. Τα βουνά και τα ιπτάμενα σκάφη θα βρίσκονται στην μπλε. Πάνω από αυτήν θα έχω μια ακόμη κόκκινη ζώνη που θα βρίσκονται τα σκάφη που θα πετάν ψηλότερα. Αυτά θα είναι τα χρώματα… κόκκινο, μπλε και πράσινο. Νομίζω ότι συνδυάζονται όμορφα και δίνουν ένα ωραίο αισθητικό αποτέλεσμα. Έφτιαξα επίσης και έναν περιορισμένο, μικρό αριθμό διαφανειών όπου το όχημα του παίκτη θα απεικονίζεται με ροζ χρώμα. Είναι όπως το χρώμα της πρώτης πίστας του original arcade στο πρώτο στάδιο του αρχάριου (beginner course). Ροζ αντί για κόκκινη ζώνη, αυτή θα είναι η μόνη διαφορά μεταξύ των δυο τύπων διαφανειών.

– Πολλοί παίκτες ηλεκτρονικών παιχνιδιών «νέας κοπής», αλλά και νέοι προγραμματιστές αγνοούν την ιστορία. Θα τους συμβούλευες να ρίξουν μια ματιά προς τα πίσω ; Θα συμβούλευες τους νεώτερους να γνωρίσουν και να αποκομίσουν εμπειρίες από το παρελθόν ; Θα ενθάρρυνες νέους προγραμματιστές να γνωρίσουν την κοινότητα και να δημιουργήσουν στο Vectrex ;

– Γνωρίζω ότι αρκετοί νέοι προγραμματιστές είναι ταυτόχρονα και παίκτες. Νομίζω ότι γνωρίζουν αρκετά από το παρελθόν γιατί παίζουν τα ίδια παιχνίδια που παίζαμε κι εμείς αλλά σε διαφορετικό περιβάλλον. Εννοώ βέβαια σε περιβάλλον Java ή σε έξυπνα τηλέφωνα. Φυσικά και προτείνω σε όλους να ρίξουν μια ματιά πίσω στην ιστορία γιατί τότε με τόσο περιορισμένους πόρους έφτιαχναν αληθινά αριστουργήματα ! Παιχνίδια με gameplay που διαρκούσε χρόνια, ακόμα και μέχρι σήμερα ! Ήταν τόσο απλά… Καθόσουν μπροστά στην οθόνη και βυθιζόσουν κατευθείαν… έπαιζες, έπαιζες και συνέχιζες να παίζεις… Αδιαμφισβήτητα όλοι οι νέοι μπορούν να μάθουν πολλά από αυτά τα αρχαία παιχνίδια.

Αν θα ενθάρρυνα άλλους προγραμματιστές να συμμετέχουν στην κοινότητα ; Γιατί όχι ; Αν τους ενδιαφέρει και τους τραβήξει… Ναι, σίγουρα ναι ! Το Vectrex είναι μια μοναδική και ιδιαίτερη κονσόλα. Είναι το μόνο σύστημα με οθόνη διανυσματικής απεικόνισης εκεί έξω… το μοναδικό που κατασκευάστηκε ποτέ ! Φυσικά και θα ενθαρρύνω όποιον θέλει να συμμετέχει γιατί θέλουμε και επιζητούμε καινούργια δραστηριότητα και φρέσκες ιδέες στην Vectrex scene !

– Θέλεις να μοιραστείς κάποια αστεία, αναπάντεχα ή άσχημα περιστατικά που συνέβησαν κατά τη διάρκεια ανάπτυξης των παιχνιδιών σου ; Βλάβες σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, crash σκληρών δίσκων, παπαγάλους που μάσησαν τα listings κτλ… κτλ… κτλ… 🙂

– Ξέρεις… στο σπίτι μου δεν έχουμε κατοικίδια ζώα κι έτσι γλύτωσα από φάσεις σαν την τελευταία που ανέφερες 🙂

Η χειρότερη μου στιγμή συνέβη πριν από κάποια χρόνια. Ένα USB stick που είχα αποθηκεύσει τόνους εργασίας, μου άφησε χρόνους ξαφνικά και απροειδοποίητα παίρνοντας μαζί στο θάνατο ότι είχα μέσα σε αυτό. Αυτό δεν αφορούσε το Vector Pilot, όπως ίσως θα υπέθεσες, λόγω ότι ήταν η τελευταία και πιο πρόσφατη κυκλοφορία. Αυτό το είχα φυλάξει σε άλλο USB stick που ευτυχώς ήταν σώο και αβλαβές. Αφορούσε… Γιώργο, πρέπει να με πιστέψεις σε αυτό που θα σου πω… αφορούσε κάποιο reverse engineering που είχα προχωρήσει στο EXERION. Όλος αυτός ο disassembled κώδικας χάθηκε. Δεν μπόρεσα να επαναφέρω τίποτα απολύτως και είχα ξεχάσει να κρατήσω αντίγραφο ασφαλείας. Είχα εκνευριστεί τόσο πολύ με τον εαυτό μου. Είχα προχωρήσει τόσο πολύ με το reverse engineering του πρωτότυπου arcade κώδικα και τώρα έπρεπε να ξεκινήσω πάλι από την αρχή…OK!… Μάθημα νούμερο ένα ! Τώρα χρησιμοποιώ μόνο USB sticks 1 GB…Μόνο και αποκλειστικά ! Η τεχνολογία κατασκευής τους είναι πολύ απλή (single level memory cell) και πιο αξιόπιστη. Όλα τα μεγαλύτερης χωρητικότητας sticks χρησιμοποιούν άνω του ενός memory cells (multi level) που αν χαλάσουν παίρνουν μαζί τους τα πάντα. Έχω τόσο κακή εμπειρία από αυτά. Το stick που με πρόδωσε ήταν 8GB.

Κατά τη διάρκεια ανάπτυξης ενός παιχνιδιού, συμβαίνουν αρκετά ευτράπελα περιστατικά. Το gameplay βγαίνει πολλές φορές διαφορετικότερο από εκείνο που έχεις ως προγραμματιστής στο μυαλό σου. Είχα εντοπίσει ένα λάθος (bug) στο Vector Pilot που έκανε το αεροπλάνο του παίκτη να πετά ανάποδα ! Αυτή η ανάποδη πορεία ήταν τόσο αστεία που αποφάσισα να την κρατήσω ως έξτρα, καλά κρυμμένο μέσα στο παιχνίδι. Μπορείς να το ενεργοποιήσεις αν ανακαλύψεις το κρυμμένο menu 😉 . Ένα άλλο λάθος που έγινε και αυτό έξτρα, είναι το να πυροβολείς τους εχθρούς από την ουρά του αεροσκάφους (tail gunner mode).

Το μοναδικό λάθος που δεν ενσωμάτωσα ως έξτρα (γιατί ήταν αρκετά σαδιστικό) ήταν η ικανότητα να πυροβολείς και να διαλύεις τους αλεξιπτωτιστές που υποτίθεται πρέπει να διασώσεις. Κάποια στιγμή λοιπόν, πάνω στις δοκιμές ανακάλυψα ότι πυροβολώντας τους αλεξιπτωτιστές μπορούσα να τους κάνω να εκραγούν σε κομματάκια όπως τα εχθρικά σκάφη… ήταν τόσο αστείο αλλά και κακό ταυτόχρονα 🙂

Αστείες φάσεις θα βρείτε και στο Vector Patrol. Θυμάσαι που σου ανέφερα τον διαστημικό καουμπόι που θα εμφανίζεται ως έξτρα σκάφος ; Λοιπόν αν τρακάρεις σε ένα εμπόδιο που θα βρεις μπροστά σου, τότε το άλογο σκάει και τα μέλη του εκσφενδονίζονται στον αέρα με τρόπο ίδιο με εκείνο που σκάει το κανονικό όχημα και τινάζονται οι ρόδες του δεξιά και αριστερά. Θα δεις ότι η κίνηση και το σχέδιο βγάζουν πολύ γέλιο 🙂

Αυτά μπορώ να σου πω προς το παρόν γιατί δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να προκύψει μέχρι την ολοκλήρωση του παιχνιδιού.

– Διαθέτεις ακόμα αντίτυπα των Vectrexians και Vector Pilot, προς πώληση μέσω της ιστοσελίδας σου ;

– Ναι, αμφότερα είναι άμεσα διαθέσιμα. Πρόσφατα εκτύπωσα μάλιστα ένα καλό πακέτο καινούργιων διαφανειών και για τα δυο και νομίζω αναπλήρωσα στο έπακρο το διαθέσιμο στοκ μου

Vector Pilot_BoxVectrexians_Box

– Και τι γίνεται αν κάποιος τίτλος ξεπουλήσει ;

– Ποτέ δεν σκέφτηκα να κυκλοφορήσω περιορισμένο αριθμό cartridges. Όσο υπάρχει ζήτηση από τον κόσμο, εγώ θα κάνω τα πάντα για να διαθέτω τα παιχνίδια μου. Θα συνεχίσω να προσφέρω κουτιά, διαφάνειες, cartridges…τα πάντα ! Θέλω τα παιχνίδια μου να είναι προσιτά στον κάθε έναν που θέλει να τα παίξει. Ο τυπογράφος μου θα συνταξιοδοτηθεί σύντομα, αλλά έχω φροντίσει να στοκάρω διαφάνειες και νομίζω ότι θα διαρκέσουν για χρόνια.

– Δηλαδή αν ξεπουλήσεις έναν τίτλο θα συνεχίσεις την παραγωγή κανονικά ή θα σταματήσεις αφήνοντας να αποκτήσει συλλεκτική αξία ;

– Όχι αυτό αποκλείεται. Θέλω όλος ο κόσμος να παίζει τα παιχνίδια που φτιάχνω. Δεν θέλω με κανένα τρόπο να τα κρύβουν σε ντουλάπια και μπαούλα και μετά να τα ξαναπουλάνε. Όχι, αυτό δεν είναι στις προθέσεις μου, σίγουρα όχι !

– Πιστεύω ότι οι περισσότεροι, αν όχι όλοι οι Vectrex users, αρέσουν και θέλουν να αγοράσουν τα παιχνίδια που δημιουργείς 🙂 . Μπορείς να φανταστείς τι τιμές θα πιάσουν στο Ebay σε μερικά χρόνια, ειδικά μετά το τέλος παραγωγής τους ;

– Κατάλαβα που το πας… γνωρίζω καλά τι τιμές έπιασαν κάποια αντίτυπα του Vector Pilot, μέσα στο Ebay. Ένα από αυτά εκτοξεύτηκε πολύ ψηλά, νομίζω γύρω στα 250$ με 300$ ! Ήταν εξωπραγματικό ή μάλλον τελείως τρελό, να βλέπεις ανθρώπους να ξοδεύουν τόσα χρήματα από καθαρή άγνοια ότι το ίδιο παιχνίδι είναι ακόμα διαθέσιμο μέσω της ιστοσελίδας μου σε τιμή πολύ προσιτή περίπου 50$ (ή 40 Ευρώ). Το να δώσει κανείς 300$ για κάτι που μπορεί να βρει αν ψάξει λίγο με μόνο 50$ είναι τουλάχιστον παρανοϊκό αλλά και πάλι θα έλεγα ότι ισχύουν οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς, έτσι δεν είναι ;

– Μήπως πρέπει κι εγώ να κρύψω αυτά που έχω βαθειά μέσα σε κανένα μπαούλο ή χρηματοκιβώτιο ; 😛 🙂

– Όχι βρε Γιώργο ! Σε παρακαλώ μη το κάνεις αυτό ! Παίξε τα ! Αυτός είναι ο λόγος που τα έφτιαξα… να δώσω χαρά και ο κόσμος να τα παίζει και να τα ξαναπαίζει… Αλήθεια σου μιλώ !

– Ο μοναχογιός σου παίζει με τα παιχνίδια του μπαμπά του ; Οι δικοί μου πάντως τα χαίρονται αρκετά 🙂 Αλήθεια, μήπως έχει κάνει κάποιο high score ;

– Αυτό είναι πολύ ευχάριστο νέο 🙂

Ο μικρός μου έχει αδυναμία στο Nintendo 3DS αλλά καμιά φορά τον εξαναγκάζω να ρίξει μια ματιά και στο Vectrex. Ακόμη είναι 7 ετών. Δεν μπορείς να πεις ότι είναι σε κατάλληλη ηλικία για να ασχοληθεί και να εκτιμήσει παιχνίδια όπως τα Vectrexians και Vector Pilot. Παρόλα αυτά, του αρέσουν. Το αγαπημένο του είναι το Clean Sweep. Πιστεύω ότι η γενιά του είναι πλησιέστερα σε παιχνίδια για το 3DS. Διαθέτω 4 κονσόλες Vectrex, έτσι όποτε θελήσει μια μπορεί κάλλιστα να την έχει.

Α, και για να μην ξεχάσω… του αναθέτω και εργασία beta tester, ξέρεις για τυφλή δοκιμή. (monkey testing) 😉

kids playing vectrexiansΟι μικρούληδες μου διασκεδάζουν με το Vectrexians, το αγαπημένο τους !

– Τα παιδιά μου προτιμούν περισσότερο το Vectrexians ενώ το δικό μου αγαπημένο είναι το Vector Pilot. Για να το απολαμβάνω στο μέγιστο, έφτιαξα και δικό μου arcade joystick !…

– Πολύ καλά έκανες ! Το joystick που συνοδεύει το Vectrex έχει μια ιδιαιτερότητα. Η απόσταση κίνησης του μοχλού από την μια κατεύθυνση προς την αντίθετη, από αριστερά προς τα δεξιά είναι αρκετά μεγάλη. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί μειονέκτημα σε μερικά παιχνίδια όπως τo Vector Pilot που χρειάζεσαι ακαριαίες και ακριβείς κινήσεις. Με τον arcade μοχλό που κατασκεύασες θα μπορέσεις πραγματικά να το χαρείς όπως πραγματικά του αξίζει !

Vectrex Arcade Controller 2– Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω ειλικρινά, από τα βάθη της καρδιάς μου για αυτή την συνέντευξη Kristof…

– Παρακαλώ Γιώργο, είσαι πάντα καλοδεχούμενος !

– Θα ήθελες να προσθέσεις κάτι άλλο για τους αναγνώστες μας ;

– Θα ήθελα να σας ευχηθώ καλή χρονιά ! Σας ευχαριστώ για την συνέντευξη και για το ενδιαφέρον σας για το Vectrex και τα παιχνίδια μου. Το Vectrex είναι ένα και μοναδικό. Του αξίζει μια πολύ καλή θέση στον κόσμο της ηλεκτρονικής διασκέδασης. Ζει και θα ζει για πάντα στις καρδιές μας. Χαίρομαι για κάθε νέα κυκλοφορία που αφορά αυτή την κονσόλα και ιδιαίτερα για τον κόσμο που το περιβάλλει και το αγαπάει.

Δώσε τις θερμότερες ευχές στους Έλληνες συναδέρφους και συμπαίκτες μου και καλό παιχνίδι !

Εύχομαι επίσης για την Ελλάδα, ότι καλύτερο ! Να βγει γρήγορα από την οικονομική κρίση που μαστίζει όλη την Ευρώπη. Μην νομίζεις ότι κι εδώ στο Βέλγιο τα πράγματα είναι καλύτερα. Η κρίση μας έχει επηρεάσει όλους αλλά γνωρίζω ότι ειδικά στην Ελλάδα η κατάσταση έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο. Ελπίζω να καταφέρετε να βρείτε ένα δρόμο διαφυγής…

Ας συνεχίσουμε να παίζουμε στο Vectrex. Θα βρισκόμαστε σε επαφή και θα σε ενημερώνω και για το EXERION. Φυσικά προηγείται το Vector Patrol. Οι δοκιμές θα συνεχιστούν. Γιώργο γνωρίζω πόσο αγαπάς το EXERION και πόσο σημαντικό είναι για σένα. Πίστεψε με το ίδιο σημαντικό είναι επίσης και για μένα. Θα καταβάλω μεγάλη προσπάθεια για να το μεταφέρω όπως του αρμόζει. Μην ξεχνάς όμως ότι με μένα χρειάζεται μεγάλη υπομονή. Έχω οικογένεια, δουλειά, παιδί και ελάχιστο χρόνο.

– Σε ευχαριστώ θερμά, για άλλη μια φορά Kristof !

– Θα τα λέμε ! Bye !

geoanas

geoanas

I am an avid collector of retro hardware. I collect anything retro ... from calculators, to real arcade boards and home computers. Being a tech/craftsman (self taught by experience), I like tinkering with electronics. I believe that hardware engineering is a kind of an art form. I don't want to miss any chance to grab my trusty screwdriver and my precious soldering iron just to repair, improve or spice up with a ‘mod-flavor’ almost anything. I was familiar with retro scene world when...wasn’t retro at all (!)...

10 thoughts on “Συνέντευξη με τον Kristof Tuts

  • chriskgnr
    February 25, 2015 at 7:02 pm
    Permalink

    Wow! Τι να πω γι’αυτή τη συνέντευξη? Μόνο ως χορταστική μπορώ να τη χαρακτηρίσω και με τα πάντα όλα μέσα! Εξαιρετικός τύπος ο Kristof! Όλα τα λεφτά ο διαστημικός καουμπόι στο Vector Patrol! Μπράβο Γιώργο σε σένα και σε όσους σε βοήθησαν να μεταφράσεις και να επιμεληθείς αυτή την συνέντευξη! 🙂

  • February 25, 2015 at 8:57 pm
    Permalink

    Μπράβο σου για την συνέντευξη…το vertex μου ασκεί μια γοητεία που δεν την κάνει καμία κονσόλα εποχής! Ανυπομονώ πλέον και για τις μελλοντικές σου συνεντεύξεις!

  • nkary
    February 25, 2015 at 9:37 pm
    Permalink

    Ατελείωτη Γιώργο 🙂
    Απέφυγα να την διαβάσω πριν την ανεβάσεις, για να την δω μια και καλά ολοκληρωμένη.
    Τι να πρωτοσχολιάσεις? Καλύψατε νομίζω τα πάντα.
    Να σε ευχαριστήσω εσένα και τον Kristof για την τιμή που μας κάνατε 😉

  • arislab
    February 25, 2015 at 10:26 pm
    Permalink

    Δεν τον ήξερα γιατί έχω ασχοληθεί πολύ επιφανειακά με το Vectrex, αλλα μέσα απο την συνέντευξή σου Γιώργο, είδα οτι δεν είναι μόνο ένας προγραμματιστής με μεράκι αλλα ένας ζωντανός μύθος! Ο άνθρωπος προγραμματίζει σε assembly αφού πρωτα εχει φτιάξει homemade hardware runtime interface (hardware bootloader) για να τρέξει το εκτελέσιμο bin!Ως προγραμματιστής και εγω, του οφείλω ενα μεγάλο respect σ’εκεινον και ένα σ’εσενα για την τόσο αναλυτική σε θέματα προγραμματισμού συνέντευξη!
    Σ’ευχαριστούμε πολύ Γιώργο (και για τον κόπο στην μετάφραση 😉 )!

  • February 25, 2015 at 10:51 pm
    Permalink

    Eνα θα πω Γιώργο. Κ Α Τ Α Π Λ Η Κ Τ Ι Κ Ο Σ!!!!!!
    Η ωραιότερη και μεγαλύτερη, πλούσια συνέντευξη που διάβασα πότε.
    Έκανες καταπληκτική δουλειά!!! Συγχαρητήρια στον Kristof για την όμορφη και περιεκτική συνέντευξη που σου έδωσε!!!!Μπράβο του που συνεχίζει ακάθεκτος σε ότι κάνει!!!

  • geoanas
    February 26, 2015 at 8:16 am
    Permalink

    Σας ευχαριστώ όλους παιδιά για τα καλά σας λόγια !

  • fotis_kfor
    February 27, 2015 at 9:18 am
    Permalink

    Φοβερή και πολύ απολαυστική συνέντευξη, αλλά και τεράστια που αναλύει πάρα πολλά πράγματα!
    Μπράβο Γιώργο, όπως είπα είσαι κρυφό ταλέντο φίλε!!!

  • turrican
    February 27, 2015 at 12:59 pm
    Permalink

    Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον KRISTOF για το επίπεδο της εργασίας του και το σεβασμό που δείχνει μέσω της αξεπέραστης ποιότητας του στους εραστές του Vectrex! Ένα επίσης μεγάλο ευχαριστώ και στον φίλο μας geoanas που μας έφερε σε επαφή με αυτό το “διαμάντι” της Retro Scene.

    Απίθανη συνέντευξη τεράστια σε μέγεθος, σε πληροφορίες και ενδιαφέρον. Γνωρίζοντας καλά ότι το μόνο πράγμα που δεν έχουμε σε αυτή τη ζωή είναι ο χρόνος, θέλω λιγάκι να αστειευτώ σχετικά με αυτό που διάβασα για την έλλειψη χρόνου και τα παιδιά. Πραγματικά “μίλησε” μέσα μου αφού μόνο για να τα καταφέρω να διαβάσω τη συνέντευξη (με την κόρη μου κυριολεκτικά επάνω στο πληκτρολόγιο) έκανα μια ημέρα, ενώ για να απαντήσω στο θέμα ακόμα μια!

    Κάπως έτσι θα είναι και η ζωή του KRISTOF γιαυτό η ανάπτυξη του παιχνιδιού του παίρνει κάποια χρόνια. Μόλις επιτέλους
    τελειώσει και πει -“επιτέλους τώρα η διαδικασία θα τρέξει”, δίνει την δουλειά του στον geoanas beta tester με τα δύο παιδιά και η διαδικασία κρατά ακόμα μερικά χρόνια!!! (Καλά μη βαράτε!!! Αστείο προσπάθησα να κάνω!!!) Νιώθω πραγματικά ότι κρυφοκοίταξα και μπήκα στη ζωή ενός coder. optimization, optimization, optimization!!!

    Y.Γ. Σχετικά με το Vector Patrol! Ομολογώ ότι τώρα που το βλέπω στις φωτογραφίες με τις διαφάνειες είναι μεταμορφωμένο! Καταπληκτική η χρωματική απόδοση! Η Ποιότητα αυτών των διαφανών είναι πραγματικά πολύ καλή.

    Συγχαρητήρια!

  • geoanas
    February 27, 2015 at 1:17 pm
    Permalink

    Χα!Χα!Χα! Ωραίος (όπως πάντα) turri ! Πόσο δίκιο έχεις (για μια ακόμα φορά ! 😉 ..)

Leave a Reply