Welcome to our forums! Log in or Sign up to be able to participate!

FinalGROM99 για TI99/4A από τον Ralph Benzinger

Discussion in 'TI-99/4A' started by geoanas, Nov 24, 2017.

  1. geoanas

    geoanas Commodore Vampire Staff Member

    Joined:
    Oct 21, 2012
    Messages:
    5,733
    Likes Received:
    2,580
    Location:
    Earth
    [​IMG]

    Πρόκειται για μια υπερ-κάρτα για τον TI99/4A που πραγματικά τα κάνει όλα!
    Απογειώνει κυριολεκτικά το μηχάνημα, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στον ιδιοκτήτη του, επιτρέποντας του την απευθείας πρόσβαση σε μια πλούσια βιβλιοθήκη προγραμμάτων για τον υπολογιστή. Επιτρέπει την εκτέλεση εικόνων ROM και GROM από SD. Αποτελεί την διάδοχο της FlashROM 99 που κυκλοφόρησε το 2016.

    Η FinalGROM 99 υποστηρίζει εικόνες ROM, εικόνες GROM και μικτές εικόνες μεγέθους έως και 1 MB μέσω write-to-ROM bank switching. Δεν απαιτεί το περιφερειακό «κουτί» επέκτασης PEB (Peripheral Expansion Box) και λειτουργεί θαυμάσια σε κονσόλες PAL και NTSC, συμπεριλαμβανομένων και των τροποποιημένων με F18A.
    Είναι επίσης συμβατό σε συστήματα v2.2 (Από wiki..."Later consoles, identified by "(C)1983 TEXAS INSTRUMENTS V2.2" on the title page, also remove the ability for the system to execute unlicensed ROM-based cartridges, locking out third-party manufacturers such as Atarisoft.")
    Σε αυτά τα συστήματα είχαν αναφερθεί κάποια προβλήματα με την προκάτοχο της, FlashROM99 (*).

    Η μαγική συσκευή προσφέρει προηγμένες λειτουργίες παρέχοντας RAM και GRAM σε προγράμματα. Επιτρέπει επίσης σε ένα τρέχον πρόγραμμα να φορτώσει ένα άλλο πρόγραμμα από την κάρτα SD ή να σώσει δεδομένα στην κάρτα SD. Το firmware του FinalGROM 99 μπορεί να ενημερωθεί μέσω στης κάρτας SD. Η πλακέτα FinalGROM 99 ακολουθεί το τυπικό μέγεθος κασέτας και μπορεί να τοποθετηθεί σε οποιοδήποτε υπάρχον cartridge shell.

    Η FinalGROM 99 κυκλοφορεί ως υλικό ανοικτού κώδικα υπό την άδεια CERN OHL και την GNU GPL. Όλες οι πηγές διατίθενται στο GitHub.

    Το πακέτο...

    Έπειτα από επικοινωνία με τον δημιουργό της, Dr. Ralph Benzinger και μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, κατέφθασε το πακέτο από Γερμανία σε άψογη και πολύ περιποιημένη συσκευασία.
    Σημειωτέον ότι ο Ralph είναι από τα καλύτερα παιδιά του χώρου και πολύ πρόθυμος να βοηθήσει και να επιλύσει οποιαδήποτε απορία, τουλάχιστον ότι δεν έχει απαντηθεί ήδη σε αυτό το thread (AtariAge):

    http://atariage.com/forums/topic/260917-the-finalgrom-99/

    Unboxing...

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]
    Όπως βλέπετε, προτίμησα να παραγγείλω μόνο την πλακέτα χωρίς buttons και led, προκειμένου να επιμεληθώ προσωπικά την μεταστέγαση της σε δικό μου cartridge shell

    Έτσι κι έγινε...

    [​IMG]

    Τα δυο buttons χρησιμεύουν για reset του TI99/4A ή/και της FinalGROM99, ώστε να μπορούμε να φορτώνουμε άμεσα και χωρίς να κλείσουμε τον υπολογιστή μας, κάποια διαφορετική rom.

    Το led χρησιμεύει ως ενδεικτικό διαβάσματος της SD αλλά και ως διαγνωστικό για διάφορα ενδεχόμενα προβλήματα στην SD ή στην cartridge

    [​IMG]

    Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να βρει έναν πολύ αναλυτικό οδηγό χρήσης και προηγμένης λειτουργίας (για τους πιο "ψαγμένους") στην επίσημη ιστοσελίδα της, εδώ:

    https://endlos99.github.io/finalgrom99/

    Ο Ralph φρόντισε επίσης να μας ετοιμάσει μια έτοιμη συλλογή από προγράμματα που μπορείτε να κατεβάσετε και να τρέξετε κατευθείαν από εδώ:

    ftp://ftp.whtech.com/Cartridges/FinalGROM99/

    Ένα must περιφερειακό για όλους τους κατόχους TI99/4A. Μπορεί να συνδυαστεί τέλεια με μια 32K επέκταση μνήμης (έρχεται σε λίγο:D) προσφέροντας απολαύσεις πέρα από κάθε φαντασία...Τόσο απλά! ;):thumbup:
     
    clemenza, antnik, dimfil and 2 others like this.
  2. clemenza

    clemenza Retro Addict

    Joined:
    Feb 22, 2013
    Messages:
    583
    Likes Received:
    381
    Location:
    Baikonur
    Δεν ξέρω αν είναι δόκιμο το ότι ανασταίνω το topic αυτό που αναπαυόταν εν ειρήνη, αλλά ως μέγιστος noobάς στον χώρο του TI99/4Α και ως ευτυχής (εδώ και μερικές μέρες) κάτοχός του, θα ήθελα να ρωτήσω ή, καλύτερα, να αποσαφηνίσουμε κάποια πράγματα.

    Σε σχέση λοιπόν με flashrom99 και finalgrom99, θα ήθελα να μάθω τα παρακάτω:

    - η finalgrom99 λειτουργεί και ως RAM expansion; Δεν χρειάζεται η κλασική επέκταση των 32Κ της Texas;

    - γιατί πέραν των ROM images θέλουμε και GROM images; Τι είναι αυτές και σε τι διαφέρουν;

    - η αποθήκευση στην finalgrom99 πώς γίνεται; Η καρτούλα εξομοιώνει κασετόφωνο ή disk drive ή γίνεται με κάποιον άλλο τρόπο;

    - στην flashrom99 δεν υπάρχει καθόλου δυνατότητα αποθήκευσης;

    και, τέλος,

    - πού βρίσκουμε τις 2 κάρτες έτοιμες, μονταρισμένες (δεν μιλάω για το case, αλλά για το board) στην Ευρώπη και σε τι τιμή; Μήπως πουλάει τίποτα περισσευούμενο κανείς εδώ πέρα να μην... ξενιτευόμαστε;

    Ευχαριστώ προκαταβολικά! :cool:
     
    geoanas likes this.
  3. geoanas

    geoanas Commodore Vampire Staff Member

    Joined:
    Oct 21, 2012
    Messages:
    5,733
    Likes Received:
    2,580
    Location:
    Earth
    Καλώς τα δέχτηκες Πάνο! Σου εύχομαι άπειρες ώρες χαράς και δημιουργίας με τον TI99/4A. Είναι ένα μηχάνημα που είμαι σίγουρος ότι θα σε κρατήσει αρκετό χρόνο απασχολημένο πίσω από τα πλήκτρα :) Από το λίγο που έχω ασχοληθεί μαζί του, θα προσπαθήσω να σου μεταφέρω τα όσα γνωρίζω και τα όσα μπόρεσα να μάθω ως τώρα. Για να δούμε...

    Όχι δεν λειτουργεί ως RAM expansion. Για να μπορέσεις να τρέξεις τα προγράμματα που απαιτούν παραπάνω μνήμη (και δεν είναι και λίγα), θα πρέπει να αγοράσεις ή να φτιάξεις κάτι σαν κι αυτό
    Όταν προσπάθησα να τρέξω κι εγώ τα ανάλογα, χωρίς memory expansion, αρνούνταν πεισματικά να τρέξουν χαρίζοντας μου ένα μεγαλοπρεπέστατο μήνυμα επί της οθόνης του τύπου: " Φιλαράκι, άστο και μην το κουράζεις! Θέλεις μνήμη! :D"

    Λοιπόν αυτές οι περιβόητες GROMs φαίνεται να αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο και "πατέντα" της Texas Instruments. Τόσες και τόσες roms έχω γράψει και έχω κάψει, πουθενά δεν έχω ξανασυναντήσει κάτι αντίστοιχο. Τουλάχιστον τίποτα δεν μου έρχεται στο μυαλό αυτή την στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι οι "εικόνες" που θα βρείς online και αρκετοί τίτλοι είναι GROMS. Παραπάνω τεχνικές λεπτομέρειες δεν μπορώ να δώσω, ούτε και να αναλύσω σε βάθος, γιατί κι εγώ τα έχω λίγο μπερδεμένα. Απλά αρκούμαι να "ρίξω" σχετικό link με αρκετές πληροφορίες ώστε να μπορέσεις να πάρεις μια ιδέα.

    Εκείνο που σίγουρα έχω καταλάβει, συνοψίζεται στην πρώτη σειρά του κειμένου:
    "Graphic Read-Only Memories (GROMs) are a very peculiar type of ROM manufactured by Texas Instruments. They have a multiplexed address and data port, which means you must telll the GROM which address you want to access and then reach data in there. The GROM has an internal counter that is automatically incremented each time you access data, so that you don't need to re-enter the address each time."

    Ο ίδιος ο Ralph περιγράφει πολύ όμορφα το τι ακριβώς είναι οι GROMs και οι images που μπορεί κάποιος να τρέξει στον TI99/4A, στο παρακάτω απόσπασμα...
    "
    ...
    Images may contain ROM code and GROM code. GROM code is the binary result of assembling the Graphics Programming Language (GPL) created by TI. An image for the FinalGROM 99 may contain up to 1024 KB of ROM code only, or 40 KB of GROM code plus 960 KB of ROM code. You can also configure the cartridge to provide RAM and GRAM instead of ROM and GROM, respectively.
    Note that the FinalGROM 99 responds to all GROM bases, so it can support up to 64 KB of GROM, of which only the upper 40 KB (GROMs 3-7) are usable...
    "

    Η finalgrom99 εξομοιώνει τις cartridges (ή modules, κατά τις ιδιοτροπίες της Texas:D) ώστε να μπορείς να τρέχεις rom ή grom images στον TI.

    Δεν μπορείς να τρέξεις dsk ή tape images, αλλά μικρό το κακό. Όλα ή μάλλον τα περισσότερα από τα όμορφα και τα ωραία, ήδη έχουν μετατραπεί από το αρχικό τους format σε εικόνες .bin από 3-4 καταπληκτικούς τύπους που δραστηριοποιούνται στα αντίστοιχα topics του AtariAge. Υπάρχει έτοιμη για κατέβασμα μια πολύ μεγάλη βιβλιοθήκη τίτλων (όχι μόνο παιχνιδιών) που επιμελείται ο ίδιος ο Dr. Ralph Benzinger, οπότε ότι επιθυμείς θα το βρεις έτοιμο για να το τρέξεις. Αν δεν την βρεις, πολύ ευχαρίστως στην αποστέλλω -ολόκληρη- σε συσκευασία δώρου στην θυρίδα του email σας! ;)

    Η ενασχόληση μου με την finalGROM99 σταματάει κάπου εδώ, με την μικρή μου εμπειρία να περιορίζεται στον κορεσμό της περιέργειας μου για το πως δείχνουν και πως παίζουν συγκεκριμένοι τίτλοι στον TI99/4A, που είχα από καιρό μεγάλο σεβντά να ανακαλύψω :geek:

    Φυσικά οι δυνατότητες της finalGROM99 επεκτείνονται πολύ πέρα των συγκεκριμένων, στενών ορίων. Για τους devs υπάρχει λ.χ. η δυνατότητα χρήσης συγκεκριμένης περιοχής ram ώστε να γίνει debug σε κάποιο πρόγραμμα. Περισσότερα μπορείς να διαβάσεις στις σχετικές παραγράφους για Advanced modes / Dumping ή στο: How to develop for the FinalGROM99, εδώ

    Προσωπικά δεν έχω δοκιμάσει να σώσω ή να κάνω dump κάποιο high score ή state ενός παιχνιδιού, κάτι που είναι εφικτό με λίγη πιο ψαγμένη "επέμβαση", όπως περιγράφεται στις οδηγίες..
    "...
    Dumping
    To save the progress or high scores of games or to persist personal tool preferences, the FinalGROM 99 supports the dumping of ROM images, GROM images, or mixed images with one ROM bank. Dumping an image writes back some or all image files that are marked as RAM or GRAM. This selection is made by the dump initiator and can comprise the RAM bank, the GRAM bank, or both.

    To initiate the dump, the sequence >99, "OKFG99", >99 followed by the file data and dump code >ff x 3 must be sent, where x equals 1, 2, or 3 for RAM, GRAM, or RAM+GRAM, resp. During the dump, the cartridge logic needs exclusive access to the SRAM, so dumping can only be initiated from scratchpad RAM or expansion RAM. To detect when the dump has completed, the program must watch address >6000 (or more) for a non-zero word to appear. Note that loading a GROM-only programs will always set ROM address >6000 to value >9999.

    Dumping saves entire files with RAM or GRAM content and overwrites the original image files on the SD card. For technical reasons, the dump cannot be written to new, non-existing files, so keep a copy of the original image around.

    The repository contains sample code lib/dump_example.a99 and lib/gdump_example.gpl that may serve developers as a blueprint for dumping. The syntax requires the xas99 and xga99 assemblers, but the code is easily adapted to other assemblers as well.
    "

    Όπως εύλογα καταλαβαίνει κανείς, σε καμία περίπτωση η finalGROM99 δεν παρέχει την ευκολία του τύπου "σώσε-φόρτωσε", ούτε μπορεί να συγκριθεί σε αυτόν τον τομέα με το κλασικό floppy drive ή τουλάχιστον με το απλό κασετόφωνο. Αν κάποιος θέλει τέτοιες ευκολίες, τότε πρέπει να προμηθευτεί κάτι σαν το NanoPEB που αποτελεί από μόνο του και 32Κ εξωτερική επέκταση μνήμης (εξαντλημένο, προς το παρόν).

    Χμ...γι αυτό δεν έχω την παραμικρή ιδέα. :(
     
    clemenza likes this.
  4. geoanas

    geoanas Commodore Vampire Staff Member

    Joined:
    Oct 21, 2012
    Messages:
    5,733
    Likes Received:
    2,580
    Location:
    Earth
    Για όποιον έχει όρεξη για περισσότερο in deep info, ορίστε και μια πρόσφατη ομιλία του δημιουργού της finalGROM99, του ίδιου του Ralph Benzinger όπως δόθηκε κατά την επίσκεψη του στο TI99/4A Italian user club στην Ρώμη πολύ πρόσφατα...

     
    clemenza likes this.
  5. clemenza

    clemenza Retro Addict

    Joined:
    Feb 22, 2013
    Messages:
    583
    Likes Received:
    381
    Location:
    Baikonur
    Γιώργο, σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια και κυρίως για τις πληροφορίες, οι οποίες, πραγματικά, είναι ανεκτίμητες. Αν και ακόμα μετά τα όσα διάβασα δεν κατέληξα απόλυτα στο τι είναι η GROM και η GRAM (υπάρχει κι αυτή, βλέπεις!) ούτε στο γιατί κάποια παιχνίδια σε ROM χρειάζονται και RAM expansion σε αντίθεση με οποιοδήποτε άλλο υπολογιστικό σύστημα της ιστορίας (!), πιστεύω ότι με λίγη τύχη και αρκετή ώρα και διάθεση θα μπορέσω να τον χαρώ τον ΤΙ.

    Είναι άλλωστε ένα μηχάνημα που ήταν μυθικό στο (κάποτε) παιδικό μυαλό μου, καθώς ήταν ο πρώτος προσωπικός υπολογιστής που είχα ακούσει να μιλάει αλλά και ο μεγάλος πρωταγωνιστής του "Κόκκινοι Γίγαντες, Άσπροι Νάνοι". Ε, και συν τοις άλλοις, είναι και όμορφο μηχάνημα, πώς να το κάνουμε τώρα!

    Θα προσέθετα και το ότι είναι και ο πρώτος 16μπιτος home computer, αλλά δυστυχώς η Texas είχε κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι της ώστε όλος ο υπόλοιπος σχεδιασμός του υπολογιστή να μην επιτρέπει με κανέναν τρόπο την εκμετάλλευση της 16bit CPU...
     
    geoanas likes this.

Share This Page