ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ 3dfx-Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ

Φέτος τον Δεκέμβρη συμπληρώνονται 12 χρόνια από εκείνη την τραγική ημέρα που συγκλόνισε όλο τον κόσμο του pc gaming. Η 3dfx Interactive, κατασκευαστής της θρυλικής κάρτα γραφικών Voodoo, έριχνε τίτλους τέλους. Σε αυτή την επέτειο θα ρίξουμε μια σύντομη ματιά στα γεγονότα που οδήγησαν στην πτώχευση και την αφομοίωση της από την Nvidia.

Η επανάσταση

Η 15η Δεκεμβρίου ήταν μια κακή μέρα τόσο για τη βιομηχανία γραφικών όσο και για όλους τους gamers. Το τέλος μιας εποχής. Οι μικρότεροι σε ηλικία αναγνώστες μας ίσως έχουν ακούσει μόνο φήμες μιας και τα 12 χρόνια που έχουν περάσει είναι τα διπλάσια από αυτά που η εταιρεία λειτουργούσε. Η διάρκεια ζωής της κράτησε μόλις 6 χρόνια, από το 1994 μέχρι το 2000. Η ιστορία της επιτυχίας της 3Dfx (με το D κεφαλαίο αρχικά) ξεκινά το 1996 με την παρουσίαση μιας κάρτας γραφικών με το όνομα Voodoo. Η μικρή εταιρία γίνετε μέσα σε μια νύχτα ηγέτης της αγοράς.

Το αρχικό λογότυπο της εταιρείας

Αυτό συνέβει για 2 λόγους. Πρώτον γιατί ένα πολύ καλό προϊόν πουλήθηκε σε καλή τιμή και δεύτερον και κυριότερο διότι το προϊόν αυτό ήταν επαναστατικό. Με την πρώτη Voodoo, έναν 3D επιταχυντή που επρόκειτο να λειτουργεί παράλληλα με τις τότε κοινές 2D κάρτες, η 3dfx άνοιξε το δρόμο για τις σύγχρονες κάρτες γραφικών. Για πρώτη φορά κατέστει δυνατή η επιτάχυνση πολυγώνων στη δημιουργία παιχνιδιών και η ενσωμάτωση διαφόρων υφών. Με μια Voodoo ένας ταπεινός Pentium 133 μεταμορφωνόταν σε παιχνιδομηχανή.

Το λογότυπο του 1999, με μικρό d

Χάρη στο “Glide”, ενός API (application programming interface) που αναπτύχθηκε αποκλειστικά για την Voodoo, η κάρτα υποστηρίχθηκε από τις περισσότερες εταιρείες παραγωγής παιχνιδιών. Παλαιότεροι τίτλοι αναβαθμίστηκαν με κάποιο “3dfx patch” και όχι μόνο “έτρεχαν” γρηγορότερα αλλά απέκτησαν και ομορφότερα γραφικά. Μάλιστα υπήρχαν παιχνίδια όπως το Gex 3D και το Pandemonium 2 τα οποία απλά δεν “έτρεχαν” αν δεν έβρισκαν την Voodoo στο σύστημα. Φυσικά η επιτυχία αυτή οφείλεται και στο γεγονός ότι ο ανταγωνισμός (βλέπε Nvidia, S3, Maxtor, Ati) δεν είχε να προσφέρει κάτι τόσο δυνατό όσο η Voodoo.

Diamond Monster 3D με Voodoo 1

 

Η αρχή του τέλους

Αλλά σύντομα το μονοπώλιο της 3dfx άρχισε να αποκτά ρωγμές. Οι ανταγωνιστές άρχισαν να παράγουν τα δικά τους 3d τσιπ θέλοντας τι άλλο, να αποκτήσουν μερίδιο της αγοράς. Τελικά κυκλοφόρησε από την Nvidia το Riva TNT, ένας σοβαρός “παίκτης”. Το νέο αυτό τσιπ ωστόσο δεν εκπλήρωσε τις προσδοκίες της Nvidia αλλά είχε πολλά καλά χαρακτηριστικά όπως υποστήριξη χρώματος 32bit. Περίπου το 1998 το TNT μπόρεσε να ανταγωνιστεί το Voodoo 2 με την προϋπόθεση όμως χρήσης του Direct3D API. Ωστόσο η 3dfx κράτησε την πρωτοκαθεδρία λόγο του API Glide και του SLI (Scan Line Interleaving), χαρακτηριστικό που επέτρεπε 2 κάρτες να λειτουργούν σαν μια, αξεπέραστο σε ταχύτητα αλλά και πανάκριβο.

Κάρτες STB Blackmagic 3D με Voodoo 2 σε διάταξη SLI

Στα τέλη του 1998 η 3dfx αγοράζει την αμερικάνικη εταιρεία STB Systems, η οποία κατασκευάζει κάρτες γραφικών, με το ποσό των 140 εκατομμυρίων δολαρίων και στόχο να κατασκευάσει πλέον δικές της κάρτες γραφικών. Ταυτόχρονα όμως χάνει 2 πιστούς συνεργάτες της, την Creative Labs και την Diamond Multimedia, οι οποίες κάθε άλλο παρά χαρούμενες ήταν με την εξέλιξη αυτή. Έτσι καταφέρνει να απολέσει μερίδιο της αγοράς, το οποίο πλέον κατευθύνεται στην Nvidia και χάνει 2 μεγάλες πηγές εσόδων. Η ιστορία της STB ως εκ τούτου θεωρείται ότι είναι ένας από τους κύριους παράγοντες για την τελική πτώση της 3dfx.

Το 1999 αλλάζει το λογότυπό της και παρουσιάζει τo Voodoo 3. Το νέο τσιπ είναι ταχύτατο αλλά δεν διαθέτει νέα χαρακτηριστικά όπως 32bit χρώμα ή textures μεγαλύτερα από 256 x 256 texels. Αντίθετα το TNT 2 διαθέτει τα παραπάνω χαρακτηριστικά και επιπλέον συναγωνίζεται στα ίσια το Voodoo 3 σε θέματα απόδοσης. Στην πραγματικότητα όμως κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είχε νόημα εκείνη την εποχή. Το 32bit rendering είχε ως αποτέλεσμα την μείωση του αριθμού των fps κατά 50% περίπου, προσφέροντας μόνο μια μικρή βελτίωση στην ποιότητα της εικόνας. Η 3dfx το αντιμετωπίζει με μια διαδικασία 22bit rendering και καταφέρνει να αποδώσει την ίδια ποιότητα εικόνας αλλά με υψηλότερα fps! Ωστόσο η διαφημιστική εκστρατεία της Nvidia παίζει τον ρόλο της και η 3dfx δέχεται επικρίσεις από τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης. Η αδυναμία της να διαφημίσει τη δική της τεχνική ως καλύτερη αποτελεί σοβαρό λάθος και πλήτει την φήμη της ως τεχνολογικό ηγέτη.

Voodoo 3 2000 PCI

Το φθινόπωρο του 1999 η Nvidia ξεκίνησε μια ακόμη επίθεση. Η πρώτη Geforce ώθησε τα όρια ακόμα πιο ψηλά με την τεχνική Hardware T&L (transform and lighting). Εντωμεταξύ η 3dfx είχε να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα εξαιτίας της αναβολής της παρουσίασης της νέας Voodoo 5 για τις αρχές του 2000. Το νέο τσιπ (με κωδικό όνομα Napalm) βασιζόταν στο προηγούμενο Voodoo 3, αλλά είχε υψηλότερες ταχύτητες και προσέφερε νέα χαρακτηριστικά. Αλλά η Nvidia είχε ήδη παρουσιάσει την νέα Geforce 2 και η GTS έκδοση της ξεπερνούσε σχεδόν σε όλους τους τομείς την ναυαρχίδα της 3dfx, την Voodoo5 5500. Και πάλι η 3dfx επικρίθηκε για την έλλειψη υποστήριξης του Hardware T&L και απάντησε με μια άλλη τεχνική, την RGSSAA (Rotated Grid Super-Sampling Anti-Aliasing), προσφέροντας εξαιρετική ποιότητα εικόνας με αισθητή πτώση όμως του framerate. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά ήρθε να προστεθεί και η αδυναμία της να εφοδιάσει επαρκώς την αγορά με τις νέες κάρτες.

Voodoo 5500 AGP

Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, η 3dfx υπέστη ζημίες πολλών  εκατομμυρίων δολαρίων για αρκετά τρίμηνα στη σειρά. Για να ανταπεξέλθει η εταιρεία αναγκάστηκε να πάρει μέτρα μείωσης του λειτουργικού κόστους, τα οποία όμως εφαρμόστηκαν και στο τμήμα ανάπτυξης. Σε αυτό οι υπάλληλοί εργαζόταν πάνω σε 2 πρότζεκτ. Σε μια νέα αρχιτεκτονική με το όνομα Rampage και στην αναμενόμενη  Voodoo 5 6000, την επονομαζόμενη και ως “Θεά” (Goddess). Τελικά το σχέδιο αυτό εγκαταλείφθηκε τον Νοέμβρη του 2000 και οι πατέντες πουλήθηκαν σε μια εταιρεία κατασκευής στρατιωτικών προσομοιωτών με το όνομα Quantum3D. Από δοκιμές που έγιναν αργότερα σε κάποιες πρωτότυπες κάρτες αποδείχτηκε ότι η Voodoo 5 6000 ξεπερνούσε σε απόδοση την GeForce 2 Ultra και την Radeon 7500, τις 2 γρηγορότερες κάρτες της εποχής. Ίσως ήταν καλύτερη και από την GeForce 3!!

Voodoo 5 6000

Ωστόσο η “Θεά” δεν ήταν η τελευταία κάρτα που βγήκε από τα εργαστήρια της 3dfx. Υπήρχαν 2 πρωτότυπα της Rampage εκ τον οποίων το ένα λειτουργούσε, με την έννοια ότι έδινε εικόνα. Σύμφωνα με τα σχέδια το κορυφαίο μοντέλο με το όνομα Specter 3000 (το όνομα Voodoo θα εγκαταλειπόταν) θα ήταν διπλής GPU, θα υποστήριζε DX8, θα είχε τσιπ γεωμετρίας με το όνομα “SAGE” και άλλα χαρακτηριστικά  τα οποία εισήχθησαν από την ATI και Nvidia αρκετά χρόνια αργότερα. Αλλά το πρωτότυπο ήταν μόνο μια βασική έκδοση με μόνο μια GPU, μικρή ταχύτητα ρολογιού και οδηγούς Pre-Alpha έκδοσης.

Στις 15 Δεκεμβρίου 2000 η 3dfx τελικά αναγκάστηκε να ανακοινώσει το τέλος. Ο μεγάλος της ανταγωνιστής, η Nvidia, απέκτησε όλες τις πατέντες, τις τεχνολογίες και αρκετούς μηχανικούς της. Με αυτόν τον τρόπο η Nvidia όχι μόνο κατάφερε να βγάλει εκτός παιχνιδιού τον κύριο ανταγωνιστή της αλλά και να αποφύγει πολλές αγωγές που αφορούσαν παραβάσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που ανήκαν στην 3dfx.

3dfx σε ευχαριστούμε!!

3dfx Commercial – Medicine

3dfx Commercial – Pround Engineer

3dfx tribute video by Surrimugge

 

Η πρωτότυπη δήλωση ενός εκ των ιδρυτών της 3dfx στις 15 Δεκεμβρίου 2000

3dfx Interactive, Inc.
Letter to Customers

San Jose, Ca. – December 15, 2000

To our valued customers:

We would like to take this opportunity to thank you for the support you’ve given 3dfx over the years. Through all our ups and downs, we’ve always been proud of our extremely loyal customers and fans. That’s what makes our recent actions so difficult.

Although we’ve done our best to avoid taking drastic action, we have finally been forced to admit that there is no possible way we can continue in our current state. As such, we have negotiated an agreement with nVidia that will allow us to provide the best possible result to our creditors, investors, employees and customers.

Under this agreement, nVidia will acquire certain, specific assets from 3dfx including technology, company and product brands and other assets. In addition, the 3dfx board of directors has recommended to our shareholders the dissolution of the company over the next few months. Until that time, however, 3dfx products will remain available at various retail and online locations, and we will continue to support our current and future customers. For additional information, please see the press releases that were issued by 3dfx on December 15, 2000.

While we firmly believe this agreement is in the best interest of all involved, we deeply regret these actions. Again, we want to extend our sincerest thanks to every one of you who helped 3dfx revolutionize 3D graphics and 3D gaming on the PC.

Sincerely,
Scott Sellers
3dfx Founder and CTO

nkary

nkary

Κλάιν μάιν που λέμε και στη Θεσσαλονίκη. Άντε να γράψω για μένα. Μεγάλωσα με τα πισίζ αν και μεγάλη μου αγάπη ήταν και παραμένει η κούκλα A500. Ασχολούμαι μόνο με strategy games (ναι υπάρχουμε και εμείς!! ακόμη) μιας και η ηλικία δεν επιτρέπει πλέον συγκινήσεις του τύπου FPS. Απεχθάνομαι τις κονσόλες εκτός από μια. Αυτήν που ήταν πισί ;)

11 thoughts on “ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ 3dfx-Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ

  • dR_wH0
    December 27, 2012 at 12:44 pm
    Permalink

    Γιαυτό το λόγο και μόνο πάντα θα μισώ την NVidia. Τζάμπα μάγκες όπως λέν και στο χωριό μου…

    Πολύ ωραία η αναδρομή που έκανες Νίκο. Και πολύ λυπητερή.

  • NiCkeD
    December 27, 2012 at 3:11 pm
    Permalink

    H μόνη εταιρεία που θα μπορούσε να προσφέρει κάτι διαφορετικό στον χώρο των γραφικών στα pc και γιατί όχι και στις κονσόλες αργότερα (ίσως αν η Sega τελικά συνέχιζε την συνεργασία με την 3Dfx για τα γραφικά του Dreamcast).
    Μια εταιρεία με “ρομαντικούς” ανθρώπους που δεν κέρδισε την μάχη εναντίον των γιγάντων…

    Πέρασαν απο τα χέρια μου η Voodoo, Voodoo II, Banshee και Voodoo 3000…

    R.I.P.

  • nkary
    December 29, 2012 at 3:16 pm
    Permalink

    Δυστυχώς οι περισσότεροι πιονέροι είτε εξαγοράστηκαν είτε απλά χάθηκαν. Παράδειγμα η Westwood με την ΕΑ

  • turrican
    January 9, 2013 at 6:45 pm
    Permalink

    Νοσταλγικό ο αφιέρωμα! Θυμάμαι ακόμα εκείνες τις εποχές που το pc προσπαθούσε να βγάλει γρηγορότερα 3d σε παιχνίδια όπως τα Quake και Tomb Raider! Αν και δεν είχα ποτέ μια voodoo είχα ακούσει ότι λειτουργούσε αθροιστικά με μια άλλη κάρτα γραφικών αναλαμβάνοντας αποκλειστικά το 3d. Κάποιοι επίσης μου είχαν πει ότι φορώντας την, παρατηρούσαν λίγο πιο σκοτεινό σήμα στο monitor ίσως εξαιτίας απωλειών του Link. Μετά από την εξαγορά της τεχνολογίας της από την nvidia πέθανε θαμμένη μέσα σε κάποιο συρτάρι. Κάποιοι είπαν ότι η τεχνολογία των SLI ήρθε από εκεί.

  • February 24, 2013 at 5:40 pm
    Permalink

    Θυμάμαι εκεί, γύρω στο 1998-’99 που το ταπεινό μου Pentium 166MMX “φορτωμένο” με μια Riva 128 και μια Voodoo 2 πατούσε κάτω τα ολοκαίνουρια (τότε) Pentium II 333ΜHz με τις Riva TNT! Τίτλοι όπως τα Quake, Quake 2, Need For Speed 2 SE, Moto Racer, Nocturne, Screamer Rally αλλά και πολλά άλλα απλά “πετούσαν” με τη Voodoo 2…

  • dR_wH0
    February 24, 2013 at 5:58 pm
    Permalink

    Ήταν ακριβό σπόρ τότε η κατοχή μιας Voodoo. Θυμάμαι σε σπίτι φίλου που την είχε, μου έδειχνε το Tomb Raider, τα απίστευτα γραφικά!!!! – εγώ μαθημένος με μια S3 Virge 4Mb Empty Buffer βλέπεις…αχχαχα!!

  • nkary
    February 24, 2013 at 6:03 pm
    Permalink

    τι λέτε τώρα εσείς είσαστε αστέρια!
    Εγώ τότε είχα έναν Pentium 133MHz με μια S3 Trio64 με 2MB 🙂

  • NiCkeD
    February 27, 2013 at 11:07 am
    Permalink

    Εγώ διέθετα έναν 486 DX4 στα 133 με μια S3 Virge DX!

    Σας πληροφορώ πως σε αρκετά παιχνίδια ήταν πιο γρήγορος απο τον Pentium 100 που είχε ένας φίλος! Μετά απέκτησα μια Voodoomania II με 12MB και το μηχάνημα φυσούσε!

    Ultimate Race Pro και Screamer Rally ήταν αγαπημένα!

    Α ρε Voodoo….α ρε nVidia…

  • August 28, 2014 at 9:28 pm
    Permalink

    Φοβερό!
    Δεν είχα ποτέ pc με voodoo, βασικά ούτε pc είχα αφού το πρώτο μου ήταν τέλος 2003.
    Είχα βρει όμως αρκετά μοντέλα voodoo που είχαν πετάξει κοντά σε μια ναυτιλιακή.
    Το 2000 όμως έτρεξα minigl στην Α1200Τ με μια voodoo 3 3000 να κάθεται άνετα στον καναπέ του mediator. Δεν είχε τις επιδόσεις σίγουρα όπως σε ένα pc λόγο των amiga drivers που έχαναν στην υποστήριξη της κάρτας αλλά και της PowerPC CPU.

    Turrican : Δεν έχω παρατηρήσει χαμηλή φωτεινότητα στην voodoo, ίσα ίσα που έχει πολύ καλά χρώματα ακόμα και σήμερα. Το φως “πέφτει” μόνο στον opengl renderer, έχει αρκετά μεγάλη διαφορά από τον software rendered που είναι αρκετά φωτεινός.

    • dR_wH0
      August 28, 2014 at 9:31 pm
      Permalink

      Και όχι μόνο! Θυμάμαι σε αντίθεση με τις τότε άθλιες nvidia (die die die!) η Voodoo 3000 που είχα, είχε πολύ πιο *ζεστά* χρώματα με το 3dfx glide απο το opengl. Αξέχαστες εποχές.

  • August 29, 2014 at 4:10 pm
    Permalink

    Φυσικά και θυμάμαι τις Voodoo αλλά δεν πήρα ποτέ (ήταν ακριβές). Άλλωστε, από τον 386 με Cirrus Logic 1 MB, πέρασα κατευθείαν σε Pentium 3 του 1 GHz με GeForce2 MX – 32 MB.

Leave a Reply