ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΕ C128 – ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΟ – JIFFY DOS – SERVANT ROM – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ VRAM

Πριν από λίγους μήνες έγινα, για 30 ευρώ, ευτυχής κάτοχος ενός Commodore 128, χωρίς τροφοδοτικό, χωρίς να έχει δοκιμαστεί, χωρίς μέλλον και προοπτική (!)
Αυτό το μηχάνημα μου ξυπνούσε γλυκές αναμνήσεις από την παιδική μου ηλικία.
Το είχε αγοράσει ένας πολύ καλός μου φίλος και θυμάμαι τις ατέλειωτες ώρες που περνούσαμε παίζοντας παιχνίδια πάντα σε cbm 64 mode !

Ως επι το πλείστον στην ορολογία της ebay-ικής, “untested” σημαίνει συνήθως καμένο-χαλασμένο-προς ανακύκλωση…πόσο μάλλον όταν ΔΕΝ συνοδεύεται από τροφοδοτικό (!).
Θυμίζω πολύ γρήγορα ότι ο 128άρης είναι στην ουσία υπολογιστής 3 σε 1 .
Commodore 128,Commodore 64 ενώ ο Ζ80 που διαθέτει του επιτρέπει να τρέχει CP/M και εφαρμογές για αυτό το λειτουργικό.

ΒΗΜΑ 1ο Καθαρισμός – Aλλαγή ηλεκτρολυτικών πυκνωτών

Όταν με το καλό κατέφθασε το πακέτο και ανοίχτηκε ευλαβικά, διαπίστωσα ότι το μηχάνημα ήταν σε πολύ καλή κατάσταση εκτός από λίγα ελαφρώς κιτρινισμένα πλήκτρα ενώ το θετικό ήταν ότι δεν είχε ανοιχθεί ποτέ αφού η χαρακτηριστική ασημί αυτοκόλλητη σφραγίδα κάτω από το πληκτρολόγιο ήταν ανέπαφη.

Εικόνα

Εικόνα

Ανοίγουμε τον C128 με προσοχή στην εσωτερική βίδα που κρατά την γείωση του πληκτρολογίου.

Αφού ξεβιδώθηκαν οι βιδούλες που συγκρατούν το καπάκι με το πληκτρολόγιο, περνάμε στην εσωτερική μεταλλική θωράκιση και μετά στην μητρική.
Σε αντίθεση με τα μικρότερα 64άρια εδώ βλέπουμε το επαγγελματικό πνεύμα που διακατέχει τον σχεδιασμό με απόδειξη την μέριμνα για απαγωγή θερμότητας από τα ολοκληρωμένα. Πάνω στα chips διακρίνουμε σιλικόνη που έρχεται σε επαφή με τα ειδικά ελάσματα της μεταλλικής θωράκισης και λειτουργεί ως ασπίδα παρεμβολών αλλά και ως τεράστια και ενιαία ψήκτρα.

Εικόνα

Βλέπουμε το πληκτρολόγιο και τις “φωλιές” των πλήκτρων και μπορούμε να πούμε με σιγουριά…”Σήμερα ΔΕΝ τα κατασκευάζουν όπως τότε !

Εικόνα

Η μητρική σε όλη της την μεγαλοπρέπεια !

Εικόνα

Εικόνα

Πριν προχωρήσω παραπέρα θα ήθελα να σταθώ σε κάποια ίχνη που άφησαν οι σχεδιαστές μηχανικοί.

Εικόνα

Στα αρχικά μοντέλα του υπολογιστή όπως στο δικό μου, θα δούμε στο κάτω μέρος της μητρικής πλακέτας την εξής επιγραφή “RIP: HERD/FISH/GUAY/PAR“.
Τι σημαίνουν αυτά ?
Ας αφήσουμε τον ίδιο τον Bill Herd (http://en.wikipedia.org/wiki/Bil_Herd) να μας εξηγήσει :

“The syntax refers to an inside joke where we supposedly gave our lives in an effort to get the FCC production board done in time, after being informed just the week before by a middle manager that all the work on the C128 must stop as this project has gone on far too long. After the head of Engineering got back from his business trip and inquired as to why the C128 had been put on hold, the middle manger nimbly spoke expounding the virtues of getting right on the job immediately and someone else, _his_ boss perhaps, had made such an ill suited decision. The bottom line was we lived in the PCB layout area for the next several days. I slept there on an airmatress or was otherwise available 24 hours a day to answer any layout questions. The computer room was so cold that the Egg Mcmuffins we bought the first day were still good 3 days later.” :lol:

Μια ακόμα έκπληξη μας περιμένει αν στην εισαγωγική οθόνη της BASIC, πληκτρολογήσουμε
sys 32800,123,45,6.

Εικόνα

Θα δούμε να ξεπροβάλλει το ακόλουθο μήνυμα, καλά κρυμμένο μέσα στην ROM :

Brought to you by…
Software:
Fred Bowen
Terry Ryan
Von Ertwine
Herdware: (right, with an “e”!!)
Bil Herd
Dave Haynie
Frank Palaia
Link arms, don’t make them. :shock: ;)

Αυτά και άλλα πολλά νομίζω ότι αποτελούν αποδείξεις για το μεράκι και την αγάπη των ανθρώπων που κατασκεύαζαν τους υπολογιστές του “τότε” και πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα σήμερα…

ΒΗΜΑ 2ο Κατασκευή τροφοδοτικού

Η πρώτη μου δουλειά λοιπόν ήταν να φτιάξω ένα τροφοδοτικό για να “ταΐσω το θηρίο” μιας και τα αυθεντικά τροφοδοτικά είναι καρασπάνια, δυσεύρετα και αν τύχει και τα βρείτε θα τα πληρώσετε χρυσάφι, συνυπολογίζοντας και τα μεταφορικά.
Τα Αμερικάνικα τροφοδοτικά δίνουν AC 9V-1A και DC 5V-4.3A, έχοντας κατά νου και την τροφοδοσία της επέκτασης μνήμης REU (http://en.wikipedia.org/wiki/Commodore_REU) που θα αντλούσε ρεύμα από τον υπολογιστή.
Εκεί ο Commodore 128 πλασαρίστηκε ως πιο “επαγγελματικός” κι έτσι θεωρήθηκε απαραίτητη η κατασκευή ενός ισχυρότερου τροφοδοτικού, ικανού να ανταπεξέλθει σε μια μελλοντική επέκταση μνήμης.
Τα Ευρωπαϊκά τροφοδοτικά (βλ. εικόνα) “παίζουν” πιο χαμηλά με προδιαγραφές : AC 9V-1A και DC 5V-2.5A

Εικόνα

Εκ πρώτης όψεως μοιάζει με την μεγαλύτερη αδερφή του, εκείνο της Amiga 500…ίδιο μέγεθος, ίδιο κουτί ακόμα και ίδιο βύσμα. Δεν τον συνδέω λοιπόν με εκείνο που έχω πρόχειρο να τελειώνω ? Μέγα λάθος ! Το τροφοδοτικό της Amiga 500, “βγάζει” DC 5V και 12V ενώ εκείνο του 128 “βγάζει” DC 5V και AC 9V με συνέπεια μια άστοχη σύνδεση να μας κοστίσει βλάβη στο μηχάνημα και στην ηρεμία μας.

Δουλειά λοιπόν και σύμφωνα με τα τεχνικά σχέδια, εφόσον αγοράστηκαν ένα τροφοδοτικό (switched) DC 5V μέχρι 5A και ένας τοροειδής (γνωστός για τις εξαιρετικές του ιδιότητες) μετασχηματιστής με διπλή AC 9V (2X 1,67A), το τροφοδοτικό του 128 ήταν έτοιμο.
Αφού περίσσευε και ένα καλώδιο από κάποιο παλιό τροφοδοτικό C64 (εκείνο το απαίσιο με την εποξική πάκτωση), είπα να “βγάλω” ακόμα μια -heavy duty- γραμμή τροφοδοσίας για Commodore 64…με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια (!)

Απολαύστε ένα μικρό φωτογραφικό αφιέρωμα…

Εικόνα
Κατά την διαδικασία πειραματισμών – κατασκευής με “μικρότερο” μετασχηματιστή εναλασσόμενου 700mA, που τελικά αντικαταστάθηκε.

Εικόνα
Το εσωτερικό του “νέου” – βαρέως τύπου τροφοδοτικού.

Εικόνα
Η διπλή τροφοδοσία (C64 και C128).

Εικόνα
Το τροφοδοτικό ολοκληρωμένο (διακρίνονται οι 2 οπές εξαερισμού).

Εικόνα
Ο φωτεινός διακόπτης με ασφάλεια 250V – 1.2Α.

BHMA 3o Αντικατάσταση 2Χ6526 CIAs

Με το τροφοδοτικό έτοιμο, το μηχάνημα “μπήκε στην πρίζα” και φανταστείτε την χαρά μου όταν είδα την εισαγωγική οθόνη του 128άρη να με καλωσορίζει !
Πατάω ένα πλήκτρο…καμιά απόκριση, πατάω ένα άλλο….τζίφος, κάποια άλλα πλήκτρα “παίζανε μπιρίμπα” και γινόταν “του Κουτρούλη ο γάμος” !
Πρώτο λοιπόν πρόβλημα το πληκτρολόγιο που είναι νεκρό. Συχνό φαινόμενο που συμβαίνει και στα 64άρια, αφού τα 6526 CIA chips που είναι υπεύθυνα για I/O διαδικασίες είναι πολύ ευαίσθητα, τόσο που φημολογείται ότι ακόμα και ένα ελαφρό άγγιγμα με στατικά φορτισμένα δάχτυλα στην θύρα των joysticks φτάνει για να τα “κάψει”.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο του Ray Carlsen (http://personalpages.tds.net/~rcarlsen/ … 128-ic.txt) υπάρχει πιθανότητα μια απλή αλλαγή (swap) των δυο CIAs να μας βοηθήσει στην διάγνωση του προβλήματος. Επίσης για προβλήματα πληκτρολογίου χρειάζεται να εξετάσουμε και το chip στη θέση U30 που εκτελεί χρέη buffer και είναι της οικογενείας 7406. Το δικό μου ήταν κατασκευασμένο από την Hitachi και ήταν το HD7406P.

Εικόνα

Εικόνα
Η θέση των chips (U1,U4 και U30).

Ευτυχώς ο υπολογιστής δεχόταν τις κινήσεις του joystick κι έτσι μπόρεσα να “φορτώσω” τα διαγνωστικά από την Easy Flash cartridge. (http://skoe.de/easyflash/doku.php?id=efintro)

Εικόνα

Μια γρήγορη ματιά με το πρόγραμμα και παρόλη την αλλαγή θέσης των δυο ολοκληρωμένων, έδειχνε συνεχώς πρόβλημα στο U1 (CIA).
Αγοράστηκαν λοιπόν 2Χ6526Β (παρόλο που το μηχάνημα μου ως αρχική έκδοση παραγωγής, είχε τα σκέτα 6526) και 1 HD7406P, τοποθετήθηκε μια βάση για το τελευταίο που κάθισε αναπαυτικά πάνω της και το πρόβλημα βρήκε τη λύση του !
Για τα CIA chips και τις εκδόσεις τους μπορούμε να αναζητήσουμε περισσότερες πληροφορίες στον παρακάτω σύνδεσμο :
http://en.wikipedia.org/wiki/MOS_Technology_CIA

Η τελική μου “πινελιά” ήταν ένα λεπτομερέστατο καθάρισμα πλήκτρο – πλήκτρο.

Εικόνα

Εικόνα

BHMA 4o Αναβαθμίσεις

Αναβάθμιση της VRAM από 16Κ σε 64Κ

Με τον υπολογιστή πλέον έτοιμο και μάχιμο, νομίζω ότι ήρθε η ώρα για εσωτερικό “ψάξιμο” !
Η πρώτη μου δουλειά ήταν να αναβαθμίσω την εσωτερική VRAM από 16Κ στα 64Κ (όπως και στον “αδερφό” Commodore 128D), όχι για τίποτα άλλο αλλά γιατί μου αρέσει να “σκαλίζω” και να πειραματίζομαι. :ugeek: :D
Για τούτη την εργασία υπάρχουν έτοιμες καρτούλες αλλά προτίμησα την δύσκολη δουλειά της αποκόλλησης και επανατοποθέτησης.
Το μόνο που χρειάζεται είναι να αφαιρέσουμε τα δυο 4416 (16ΚΧ4) ram chips που βρίσκονται εσωτερικά της μεταλλικής θωρακισμένης θήκης στις θέσεις U23 και U25.Τα chips είναι κολλημένα στην μητρική και η δουλειά απαιτεί λίγο κόπο και υπομονή αλλά τελικά το αποτέλεσμα μας δικαιώνει.
Η αλλαγή θα γίνει με δυο 4464 (64ΚΧ4) ram chips.

Εικόνα
Πριν την αλλαγή, τα δύο 4416 έχουν αφαιρεθεί και στη θέση τους θα τοποθετηθούν βάσεις.

Εικόνα
Μετά την αλλαγή διακρίνονται σε κόκκινο πλαίσιο οι καινούργιες μνήμες.

Δοκιμάζουμε το αποτέλεσμα πληκτρολογώντας σε 80στηλη οθόνη το ακόλουθο :

POKE DEC(“D600”),28:POKE DEC(“D601”),63:SYS DEC(“FF62”):SCNCLR <RETURN>

Αν διαβάσουμε READY και όλα δείχνουν φυσιολογικά, έχουμε τελειώσει την αναβάθμιση της VRAM σε 64Κ, ενώ σε αντίθετη περίπτωση που έχουμε μόνο 16Κ, η οθόνη θα γεμίσει με μηδενικά.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε τα αποτελέσματα της αναβάθμισης της VRAM, σε δυο videos που έχω ανεβάσει στο YT…

Πιστεύω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου σε δυο σημεία :

(A) Το mod αυτό, είναι το πιο απαραίτητο – χρήσιμο – εφετζίδικο (!),

(Β) Αξίζει πραγματικά τον κόπο και τον χρόνο που πρέπει να δαπανήσετε για να το ολοκληρώσετε 😉

Commodore 128 VDC MODE MANIA
—————————————-­————–
Demo / Slideshow by [Akronyme Analogiker],
Released @ Connected 9
CSDb entry :
http://csdb.dk/release/?id=110966

Σημειώστε ότι για να θαυμάσετε αυτές τις κορυφαίες αναλύσεις όπως Ultra High GraFX, up to 720X700 – interlaced – monochrome, θα χρειαστείτε να κατασκευάσετε ή να προμηθευτείτε ειδικό καλώδιο (adapter)

Link και schematics θα βρείτε στο site του μοναδικού και αξέχαστου φίλου μας Sinclair Jim (zx-jim)

http://zxjim.blogspot.gr/2011/12/commodore-128-scart-4080-color-all-in-1.html

 

Εγκατάσταση JIFFYDOS

Σε όλα τα Commodore μου έχω εγκαταστήσει το θαυματουργό αυτό λειτουργικό που κυριολεκτικά απογειώνει το φόρτωμα των προγραμμάτων.Ο 128άρης δεν θα αποτελούσε φυσικά εξαίρεση…
Η όλη διαδικασία περιγράφεται πολύ αναλυτικά στη σελίδα :

http://www.geneb.org/jiffydos/

Γρήγορα μόνο αναφέρω τα υλικά που θα χρειαστούμε :
1) Δυο (2) 27C256 ή 27256 eproms
2) Δυο (2) αντιστάσεις 4.7Κ 1/4 watt
3) 1 διακόπτη και λίγο καλώδιο

Ακολουθώντας τα βήματα, σύντομα θα έχουμε το “νέο” μας λειτουργικό εγκατεστημένο και μάχιμο.

Εικόνα
Τα παλιά kernal chips (U32 cbm64 – U35 cbm128).

Εικόνα
Οι νέες jiffy eproms μαζί με την “Servant” που περιγράφεται στη συνέχεια.

 

Εγκατάσταση rom στην θέση U36

Η θέση U36 στον Commodore 128, είναι κενή και επιτρέπει στον χρήστη να τοποθετήσει μια eprom με επιλογή ανάμεσα σε :

BASIC 8 – Advanced BASIC for programming VDC, no loading, no diskettes, turn on Computer and hold CONTROL key and work!

GEOS 128 2.0 Desktop – Are you using GEOS? Need you on every diskette GEOS DESKTOP? No anymore, for more free space on disk use this!

KeyDOS – want you easy to access to your disk drives with easy commands and more? It’s cheaper alternative of JiffyDOS.

Servant – File manager, disk utilities, solution all in one – no more loading!

Turbo Assembler 128 – Want you comfortable programming in assembler, here’s solution, but this is real Commodore 64 program. But it’s not problem to save source code and compile, then use in C128 mode…

Πηγή : http://commodore128.mirkosoft.sk/enhancements.html. Σε αυτό το link μπορείτε να βρείτε και τις εικόνες των προγραμμάτων, έτοιμες για κατέβασμα…

Καλά όλα αυτά, αλλά γιατί να μην έχουμε 2 στη θέση του ενός ? ;)
Η λύση είναι πολύ απλή. Θα χρειαστούμε μια eprom 27C512 και τις δυο εικόνες που θα θελήσουμε να εγγράψουμε.
Προσωπικά επέλεξα το KeyDOS και την εξαιρετική Servant (Δυστυχώς ο δημιουργός της δεν βρίσκεται πλέον ανάμεσα μας….)

Σε ένα directory (πχ TEMP, βάζουμε τις δυο εικόνες .bin και με την εντολή copy σε περιβάλλον DOS (box ;) ), παίρνουμε το αρχείο για εγγραφή.

Γράφουμε την εικόνα στην 27C512 eprom.

Κόβουμε -προσεκτικά- το pin 1 της eprom για να τοποθετήσουμε τον διακόπτη εναλλαγής. Θα χρειαστούμε και μια αντίσταση 4.7ΚΩ (όπως στο JiffyDOS). Τοποθετούμε την eprom στην θέση της.

Εικόνα

Με την βοήθεια του διακόπτη, μπορούμε να επιλέξουμε τι χρεαζόμαστε πριν το άνοιγμα του υπολογιστή.

KEYDOS V2

SERVANT

Work Completed :thumbup:

Τέλος εφαρμόστηκε μια επίστρωση arctic silver ceramic στα chips που υποδέχονταν τα ελάσματα της τεράστιας μεταλλικής θωράκισης – ψήκτρας.

Εικόνα
Η μητρική έτοιμη και καθαρή πριν το “καπάκωμα”.

Εικόνα
Ο Commodore 128, έτοιμος όσο ποτέ, τρέχει μια σειρά διαγνωστικά γραμμένα ειδικά γι αυτόν !

Τελειώνοντας, δεν μένει παρά να θαυμάσω για άλλη μια φορά αυτό το μηχάνημα που όμως δυστυχώς δεν είχε την (εμπορική) τύχη που του άξιζε…..

geoanas

Arcade pcbs - home micros - handhelds - Gaming consoles and Paraphernalia ;-)

4 thoughts on “ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΕ C128 – ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΟ – JIFFY DOS – SERVANT ROM – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ VRAM

  • May 20, 2015 at 2:59 pm
    Permalink

    Α ρε! όλα όμορφα και τακτοποιημένα απο τον …μετρ του είδους! MASTER-GEO!
    Respect τόσο για την υλοποίηση αλλα και για το φωτογραφικό υλικά … όπως πάντα ΑΨΟΓΟΣ!

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.